Ўзбекистон Республикасида иқтисодий ислоҳотларнинг янги босқичида суғурта ва капитал бозорларини ривожлантириш, лотереялар ва таваккалчиликка асосланган ўйинларнинг ҳуқуқий тартибга солиниши муҳим аҳамият касб этмоқда. 2025 йил 14 январда Қонунчилик палатаси томонидан қабул қилинган ва 2025 йил 21 февралда Сенат томонидан маъқулланган Ўзбекистон Республикасининг ЎРҚ-1057-сонли Қонуни ушбу соҳалардаги ҳуқуқий муносабатларни такомиллаштиришга қаратилган.
Қонуннинг асосий мақсад ва вазифалари
Мазкур қонуннинг асосий мақсади — суғурта ва капитал бозорларини ривожлантириш, лотереялар ва таваккалчиликка асосланган ўйинларнинг ҳуқуқий тартибга солиниши, шунингдек, акциядорлик жамиятлари фаолиятини шаффофлаштириш ва фуқароларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишдан иборат.
Қонуннинг асосий янгиликлари
1. Суғурта ва капитал бозорларини тартибга солиш
Қонун билан Ўзбекистон Республикаси Истиқболли лойиҳалар миллий агентлигига капитал бозорини, суғурта бозорини тартибга солиш, лотереялар ва таваккалчиликка асосланган ўйинларни ташкил этиш бўйича ваколатлар юклатилди.
2. Онлайн таваккалчиликка асосланган ўйинларнинг тартибга солиниши
Интернет жаҳон ахборот тармоғида таваккалчиликка асосланган ўйинларнинг ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солиниши таъминланди. Бу орқали фуқароларнинг ушбу ўйинларга доимий равишда қизиқиб бориши ва хорижий ноқонуний сервислардан фаол фойдаланишининг олди олинади.
3. Акциядорлик жамиятларидаги ўзгаришлар
Қонун билан акциядорларнинг дивидендлар тўланишига доир ҳуқуқлари мустаҳкамланди, акциядорлик жамиятлари ходимларига акцияларни сотиб олиш учун имтиёзли ҳуқуқ берилиши белгиланди. Шунингдек, акциядорлик жамиятларида веб-сайтлар мавжуд бўлишининг мажбурийлиги ва ахборотнинг ошкор этилиши тартиби талаблари соддалаштирилди.
4. Суғурта ташкилотлари раҳбариятига қўйиладиган талаблар
«Суғурта фаолияти тўғрисида»ги Қонунга суғурта ташкилотлари раҳбарияти ва мулкдорларининг ишчанлик обрўсига қўйиладиган талаблар киритилди. Бу орқали суғурта ташкилотларининг фаолиятида шаффофлик ва ишончлилик таъминланади.
5. Фуқаролик кодексига киритилган ўзгартишлар
Қонун билан Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодексига қимор ва таваккалчиликка асосланган бошқа ўйинларни ўтказиш тартибини аниқлаштирувчи ўзгартиришлар киритилди. Бу орқали ушбу соҳадаги ҳуқуқий муносабатлар тартибга солинади.
Хулоса
Ўзбекистон Республикасининг ЎРҚ-1057-сонли Қонуни суғурта ва капитал бозорларини ривожлантириш, лотереялар ва таваккалчиликка асосланган ўйинларнинг ҳуқуқий тартибга солиниши, акциядорлик жамиятлари фаолиятининг шаффофлашуви ва фуқароларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишга қаратилган муҳим ҳуқуқий ҳужжат ҳисобланади. Мазкур қонун орқали иқтисодий ислоҳотларнинг янги босқичига қадам қўйилди.
Фуқаролик ишлари бўйича
Сариосиё туманлараро судининг раиси
Номозов Музаффар Эргашович
