{"id":22226,"date":"2026-10-21T19:46:30","date_gmt":"2026-10-21T16:46:30","guid":{"rendered":"https:\/\/nor.uz\/?p=22226"},"modified":"2026-10-21T19:55:15","modified_gmt":"2026-10-21T16:55:15","slug":"energiya-resurslaridan-qonunga-xilof-foydalanish-javobgarlikka-sabab-boladi-elektr-energiyasi-issiqlik-va-tabiiy-gaz-aholi-turmushi-hamda-iqtisodiyot-tarmoqlarining-barqaror-ishlashida-muhim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nor.uz\/?p=22226","title":{"rendered":"ENERGIYA RESURSLARIDAN QONUNGA XILOF FOYDALANISH JAVOBGARLIKKA SABAB BO\u2018LADI"},"content":{"rendered":"<p>Elektr energiyasi, issiqlik va tabiiy gaz aholi turmushi hamda iqtisodiyot tarmoqlarining barqaror ishlashida muhim ahamiyatga ega. Ushbu resurslardan oqilona foydalanish, ularni hisobga olish asboblarining butligini ta\u2019minlash va belgilangan qoidalarga rioya qilish har bir iste\u2019molchining majburiyati hisoblanadi.<\/p>\n<p>Biroq elektr, issiqlik energiyasi yoki gaz tarmoqlariga o\u2018zboshimchalik bilan ulanish, hisoblagichlarga qasddan shikast yetkazish va ularning ko\u2018rsatkichlarini o\u2018zgartirish maqsadida aralashish kabi huquqbuzarliklar uchrab turadi. Bunday harakatlar qonunchilikda belgilangan javobgarlikka sabab bo\u2018ladi.<\/p>\n<p>Qonun qanday javobgarlikni belgilaydi? O\u2018zbekiston Respublikasi Ma\u2019muriy javobgarlik to\u2018g\u2018risidagi kodeksining 101-moddasi elektr, issiqlik energiyasi va gazdan foydalanish qoidalarini buzganlik uchun ma\u2019muriy javobgarlikni nazarda tutadi. Mazkur moddaga muvofiq, umumiy foydalanishdagi elektr, issiqlik va gaz tarmoqlariga o\u2018zboshimchalik bilan ulanish, ulardan foydalanish qoidalarini boshqacha tarzda buzish, energiya resurslarini hisobga olish asboblariga, shu jumladan plombalariga qasddan shikast yetkazish yoki hisoblagich ko\u2018rsatkichlarini o\u2018zgartirish maqsadida ularga tashqaridan aralashish ma\u2019muriy javobgarlikni keltirib chiqaradi.<\/p>\n<p>Masalan, iste\u2019molchining tegishli ruxsatsiz elektr tarmog\u2018iga ulanishi yoki tabiiy gaz hisoblagichining ko\u2018rsatkichlarini o\u2018zgartirishga qaratilgan harakatlari qonunchilikda belgilangan tartibda huquqiy baholanadi. Qanday jazo choralari belgilangan? 2026-yil 11-martdagi O\u2018RQ-1121-son Qonun bilan MJtKning 101-moddasi birinchi qismidagi jarima miqdorlari oshirilgan.<\/p>\n<p>Ushbu o\u2018zgartishlar 2026-yil 13-iyundan kuchga kirgan. Amaldagi tahrirga ko\u2018ra, mazkur moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan huquqbuzarliklar uchun:<\/p>\n<p>\u2022 fuqarolarga \u2014 bazaviy hisoblash miqdorining 15 baravaridan 20 baravarigacha;<\/p>\n<p>\u2022 mansabdor shaxslarga \u2014 bazaviy hisoblash miqdorining 25 baravaridan 30 baravarigacha miqdorda jarima solinadi.<\/p>\n<p>Shuningdek, o\u2018zboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalarida qurilgan binolar va inshootlarni elektr, issiqlik hamda gaz tarmoqlariga ta\u2019minot tashkilotlari tomonidan o\u2018zboshimchalik bilan ulash uchun ushbu moddaning ikkinchi qismida mansabdor shaxslarga BHMning 70 baravaridan 85 baravarigacha jarima belgilangan.<\/p>\n<p>Bunda har bir holatning haqiqiy mazmuni, huquqbuzarlikni sodir etgan shaxsning maqsadi va boshqa ahamiyatli holatlar inobatga olinishi lozim. Qachon boshqa qonun normalari qo\u2018llaniladi?<\/p>\n<p>MJtKning 101-moddasi uchinchi qismiga muvofiq, elektr yoki gaz tarmoqlariga tijorat maqsadida o\u2018zboshimchalik bilan ulanish yoxud hisobga olish asboblariga qasddan shikast yetkazish yoki ularga tashqi ta\u2019sir ko\u2018rsatish orqali oz miqdorda o\u2018g\u2018irlik bilan bog\u2018liq harakatlar sodir etilganda mazkur modda qo\u2018llanilmaydi. Bunday holatlarga huquqbuzarlikning xususiyati va qonunchilikdagi tegishli normalardan kelib chiqib baho beriladi. Shu sababli har qanday noqonuniy ulanishni bir xil huquqiy tartibda baholash to\u2018g\u2018ri emas.<\/p>\n<p>Qonunga rioya qilish \u2014 umumiy manfaat Energiya resurslaridan qonuniy foydalanish iqtisodiy yo\u2018qotishlarni kamaytirish, ta\u2019minot tizimining barqarorligini ta\u2019minlash va boshqa iste\u2019molchilarning huquqlarini himoya qilishga xizmat qiladi. Har bir fuqaro elektr, issiqlik energiyasi va gazdan foydalanish qoidalariga amal qilishi, hisoblagichlarning butligini saqlashi hamda tarmoqlarga o\u2018zboshimchalik bilan ulanishdan tiyilishi lozim.<\/p>\n<p>Energiya resurslaridan foydalanish qoidalarini buzish qonunchilikda belgilangan jarimaga va huquqiy oqibatlarga sabab bo\u2018ladi. Qonun talablariga rioya qilish esa jamiyat manfaatlarini himoya qilish va resurslardan adolatli foydalanishning muhim shartidir.<\/p>\n<p>J<strong>inoyat ishlari bo\u2018yicha <\/strong><\/p>\n<p><strong>Uzun tuman sudining tergov sudyasi <\/strong><\/p>\n<p><strong>A.Alikulov<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elektr energiyasi, issiqlik va tabiiy gaz aholi turmushi hamda iqtisodiyot tarmoqlarining barqaror ishlashida muhim ahamiyatga ega. Ushbu resurslardan oqilona foydalanish, ularni hisobga olish asboblarining butligini ta\u2019minlash va belgilangan qoidalarga rioya qilish har bir iste\u2019molchining majburiyati hisoblanadi. Biroq elektr, issiqlik energiyasi yoki gaz tarmoqlariga o\u2018zboshimchalik bilan ulanish, hisoblagichlarga qasddan shikast yetkazish va ularning ko\u2018rsatkichlarini o\u2018zgartirish maqsadida &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22230,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22226"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22226"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22226\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22231,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22226\/revisions\/22231"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22230"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22226"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22226"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}