Bugungi kunda Yangi O\u2018zbekistonni barpo etish jarayonida inson huquq va erkinliklarini ta\u2019minlash, qonun ustuvorligini mustahkamlash hamda fuqarolarning odil sudlovga bo\u2018lgan ishonchini yanada oshirish davlat siyosatining muhim yo\u2018nalishlaridan biri hisoblanadi.<\/p>\n
Sud hokimiyatining mustaqilligi, sudlarning xolisligi va fuqarolarning buzilgan huquqlarini sud orqali samarali himoya qilish imkoniyatining mavjudligi huquqiy davlatning asosiy belgilaridandir.<\/p>\n
Shu nuqtayi nazardan, \u201cOdil sudlov \u2014 2030\u201d g\u2018oyasi sud tizimini zamonaviy talablar asosida takomillashtirish, sudlarni chinakam xalqchil va inson huquqlarini ishonchli himoya qiluvchi institutga aylantirishga qaratilgan strategik yondashuv sifatida muhim ahamiyat kasb etadi.<\/p>\n
\u201cOdil sudlov \u2014 2030\u201d strategiyasining asosiy maqsadi<\/p>\n
Strategiyaning asosiy mazmunini sud-huquq tizimini inson manfaatlariga yanada yaqinlashtirish, odil sudlovni ta\u2019minlash va fuqarolarning sudga bo\u2018lgan ishonchini mustahkamlash tashkil etadi.<\/p>\n
Bunda quyidagi tamoyillar alohida ahamiyatga ega: qonun ustuvorligi;<\/p>\n
sudlarning mustaqilligi; sudyaning xolisligi; inson huquq va erkinliklarining ustuvorligi; taraflarning tengligi; sud ishlarining oshkoraligi va shaffofligi;<\/p>\n
sud qarorlarining qonuniyligi va asoslantirilganligi; fuqarolarning sudga murojaat qilish imkoniyatlarini kengaytirish; raqamli texnologiyalardan samarali foydalanish.<\/p>\n
Sud faqat nizoni hal qiluvchi organ emas, balki fuqaroning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qiluvchi muhim davlat instituti sifatida faoliyat yuritishi lozim.<\/p>\n
Inson huquqlarini ishonchli himoya qilish \u2014 sud faoliyatining ustuvor vazifasi Konstitutsiyamizda inson huquq va erkinliklari oliy qadriyat sifatida e\u2019tirof etilgan.<\/p>\n
Sud faoliyatida ham ushbu konstitutsiyaviy prinsip amalda ta\u2019minlanishi kerak. Ayniqsa, davlat organlari va mansabdor shaxslarning qarorlari yoki harakatlari natijasida fuqaroning huquqlari buzilgan hollarda sud himoyasi samarali bo\u2018lishi muhimdir. Ma\u2019muriy sudlarning faoliyatida bu masala yanada katta ahamiyat kasb etadi. Chunki ma\u2019muriy sudlar fuqarolar va yuridik shaxslarning davlat organlari, fuqarolarning o\u2018zini o\u2018zi boshqarish organlari hamda mansabdor shaxslar bilan munosabatlarida yuzaga keladigan nizolarni ko\u2018rib chiqish orqali fuqaro va davlat o\u2018rtasidagi huquqiy muvozanatni ta\u2019minlashga xizmat qiladi.<\/p>\n
Shuning uchun sudga murojaat qilgan har bir fuqaro o\u2018zining huquqi qonun asosida himoya qilinishiga ishonch hosil qilishi kerak.<\/p>\n
Xalqchil sud \u2014 aholiga yaqin sud \u201cOdil sudlov \u2014 2030\u201d konsepsiyasida sudlarning xalqchil bo\u2018lishi muhim yo\u2018nalishlardan biridir.<\/p>\n
Xalqchil sud deganda, avvalo, sudning fuqaroga qulay, ochiq va tushunarli bo\u2018lishi nazarda tutiladi.<\/p>\n
Buning uchun: birinchidan, sudga murojaat qilish tartiblari fuqarolar uchun tushunarli bo\u2018lishi; ikkinchidan, sud jarayonlarida ortiqcha byurokratik to\u2018siqlar kamaytirilishi; uchinchidan, fuqarolarning murojaatlari o\u2018z vaqtida va xolis ko\u2018rib chiqilishi; to\u2018rtinchidan, sud hujjatlari qonuniy, asoslantirilgan va tushunarli shaklda bayon etilishi; beshinchidan, aholining huquqiy savodxonligini oshirishga alohida e\u2019tibor qaratilishi lozim. Sud binosiga kirgan fuqaro o\u2018zini davlat idoralarining oddiy murojaatchisi emas, balki qonun bilan himoyalangan shaxs sifatida his qilishi kerak.<\/p>\n
Sudlarning mustaqilligi va xolisligi Odil sudlovni ta\u2019minlashning eng muhim shartlaridan biri \u2014 sudlarning mustaqilligidir. Sudya qaror qabul qilishda hech qanday tashqi bosim, manfaat yoki boshqa noqonuniy ta\u2019sirga berilmasligi lozim.<\/p>\n
Sudyaning asosiy mezoni \u2014 qonun va vijdon bo\u2018lishi kerak. Sud ishining natijasi taraflarning mansabi, ijtimoiy mavqei, moliyaviy imkoniyati yoki boshqa omillarga emas, balki ish bo\u2018yicha aniqlangan dalillar va qonun talablariga asoslanishi zarur. Shu bilan birga, sud mustaqilligi sudyaning javobgarlikdan ozodligini anglatmaydi. Sud mustaqilligi bilan bir qatorda sudyaning kasbiy mas\u2019uliyati, odob-axloq qoidalariga rioya qilishi va qonuniylikni ta\u2019minlashi ham muhimdir.<\/p>\n
Raqamlashtirish \u2014 zamonaviy odil sudlovning muhim yo\u2018nalishi Bugungi raqamli davrda sud tizimini zamonaviy axborot texnologiyalarisiz tasavvur qilish qiyin. Elektron sud xizmatlarini rivojlantirish: sudga murojaat qilishni osonlashtiradi; hujjatlarni elektron shaklda yuborish imkonini beradi;<\/p>\n
sud majlislarini tashkil etishni takomillashtiradi; ishlarni ko\u2018rib chiqish jarayonining shaffofligini oshiradi; fuqarolarning vaqt va mablag\u2018larini tejaydi.<\/p>\n
Shuningdek, sud faoliyatida zamonaviy axborot tizimlaridan foydalanish sud ishlarini yuritish samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.<\/p>\n
Kelgusida raqamli texnologiyalar sud tizimining barcha bosqichlarida inson huquqlarini ta\u2019minlashga xizmat qiladigan vositaga aylanishi zarur.<\/p>\n
Sud qarorlarining qonuniyligi va asoslantirilganligi<\/p>\n
Fuqarolarning sudga bo\u2018lgan ishonchi, eng avvalo, sud qarorlarining sifatiga bog\u2018liq. Sud qarori: qonuniy; asoslantirilgan; adolatli; tushunarli; dalillarga tayangan bo\u2018lishi kerak. Sud qarorida nima sababdan aynan shunday xulosaga kelingani aniq ko\u2018rsatilishi fuqaroga o\u2018z huquq va manfaatlarini tushunish hamda zarur hollarda qonunda belgilangan tartibda shikoyat qilish imkonini beradi.<\/p>\n
Shu sababli sud hujjatlarini sifatli tayyorlash sud faoliyatining eng muhim ko\u2018rsatkichlaridan biridir.<\/p>\n
Sud xodimlarining roli Odil sudlovni ta\u2019minlash faqat sudyaning faoliyatiga bog\u2018liq emas. Sud apparati xodimlarining ham bu boradagi mas\u2019uliyati katta.<\/p>\n
Sud xodimi fuqarolar bilan muloqot qilganda: xushmuomala;<\/p>\n
odobli; xolis; mas\u2019uliyatli; qonun talablariga rioya qiluvchi<\/p>\n
bo\u2018lishi kerak. Fuqaroga berilgan oddiy va to\u2018g\u2018ri tushuntirish ham uning sudga bo\u2018lgan munosabatiga ta\u2019sir qilishi mumkin. Shuning uchun sud tizimida \u201cfuqaro uchun qulay sud\u201d tamoyilini amalda ta\u2019minlash har bir sud xodimining kundalik vazifasiga aylanishi lozim.<\/p>\n
Korrupsiyaga qarshi murosasiz munosabat Sud tizimining obro\u2018si va fuqarolarning ishonchi korrupsiyaning oldini olish bilan chambarchas bog\u2018liq. Sud tizimida korrupsiyaga qarshi kurashish: manfaatlar to\u2018qnashuvining oldini olish; shaffoflikni ta\u2019minlash; xodimlarning mas\u2019uliyatini oshirish; korrupsiyaviy xavflarni aniqlash; murojaat va shikoyatlarni xolis ko\u2018rib chiqish<\/p>\n
kabi choralarni talab qiladi. Korrupsiyaning har qanday ko\u2018rinishi odil sudlov prinsiplariga zid bo\u2018lib, sudga bo\u2018lgan ishonchga salbiy ta\u2019sir ko\u2018rsatadi.<\/p>\n
Shu bois sud tizimida qonuniylik, halollik va shaffoflik kundalik faoliyatning ajralmas qismi bo\u2018lishi kerak.<\/p>\n
Fuqarolarning sudga bo\u2018lgan ishonchini oshirish Sud tizimini isloh qilishning yakuniy maqsadlaridan biri \u2014 fuqarolarning sudga bo\u2018lgan ishonchini oshirishdir.<\/p>\n
Buning uchun sudlar: \u201cSud \u2014 fuqaro uchun\u201d degan tamoyil asosida faoliyat yuritishi muhim. Fuqarolar sudga murojaat qilganda ularning murojaati e\u2019tiborsiz qolmasligi, ish qonun asosida va xolis ko\u2018rib chiqilishi hamda qabul qilingan qaror tushunarli tarzda asoslantirilishi kerak. Sudga bo\u2018lgan ishonch birgina targ\u2018ibot orqali emas, balki har bir sud ishining amaliy natijasi orqali shakllanadi.<\/p>\n
Xulosa qilib aytganda, \u201cOdil sudlov \u2014 2030\u201d g\u2018oyasi sud tizimini yanada zamonaviy, ochiq, xalqchil va inson huquqlarini ishonchli himoya qiladigan tizim sifatida rivojlantirishga qaratilgan muhim yo\u2018nalishlarni ifodalaydi.<\/p>\n
Odil sudlovni ta\u2019minlash \u2014 faqat sudyalarning emas, balki sud tizimida faoliyat yuritayotgan har bir xodimning mas\u2019uliyatidir. Bugungi sud xodimi nafaqat qonunni yaxshi bilishi, balki fuqarolar bilan to\u2018g\u2018ri muloqot qila olishi, inson huquqlariga hurmat bilan munosabatda bo\u2018lishi, halollik va xolislikni o\u2018z faoliyatining asosiy mezoniga aylantirishi zarur.<\/p>\n
Kuchli sud \u2014 kuchli huquqiy davlatning muhim kafolati.<\/p>\n
Adolatli sud \u2014 inson huquqlarining ishonchli himoyachisi.<\/p>\n
Xalqchil sud \u2014 jamiyat ishonchini mustahkamlovchi muhim institutdir.<\/p>\n
Shunday ekan, \u201cOdil sudlov \u2014 2030\u201d maqsadlarini hayotga tatbiq etish orqali sud tizimini inson qadri, qonun ustuvorligi va adolat tamoyillari asosida yanada takomillashtirish barchamizning muhim vazifamizdir.<\/p>\n
\u0421\u0443\u0440\u0445\u043e\u043d\u0434\u0430\u0440\u0451 \u0432\u0438\u043b\u043e\u044f\u0442 \u043c\u0430\u044a\u043c\u0443\u0440\u0438\u0439<\/p>\n
\u0441\u0443\u0434\u0438\u043d\u0438\u043d\u0433 \u0441\u0443\u0434\u044c\u044f \u043a\u0430\u0442\u0442\u0430 \u0451\u0440\u0434\u0430\u043c\u0447\u0438\u0441\u0438 \u0428.\u0411\u043e\u0431\u043e\u043c\u0443\u0440\u043e\u0434\u043e\u0432<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bugungi kunda Yangi O\u2018zbekistonni barpo etish jarayonida inson huquq va erkinliklarini ta\u2019minlash, qonun ustuvorligini mustahkamlash hamda fuqarolarning odil sudlovga bo\u2018lgan ishonchini yanada oshirish davlat siyosatining muhim yo\u2018nalishlaridan biri hisoblanadi. Sud hokimiyatining mustaqilligi, sudlarning xolisligi va fuqarolarning buzilgan huquqlarini sud orqali samarali himoya qilish imkoniyatining mavjudligi huquqiy davlatning asosiy belgilaridandir. Shu nuqtayi nazardan, \u201cOdil sudlov \u2014 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21462,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22054"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22054"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22054\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22056,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22054\/revisions\/22056"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21462"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}