Oila \u2014 jamiyatning asosiy bo\u2018g\u2018ini. Oilada o\u2018zaro hurmat, mehr-oqibat va tinchlik hukm surishi jamiyat barqarorligining muhim shartlaridan biridir. Shu sababli oilaviy (maishiy) zo\u2018ravonlikning oldini olish, jabrlanuvchilarning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilish hamda bunday qilmishlarni sodir etgan shaxslarning qonuniy javobgarligini ta\u2019minlash muhim vazifalardan hisoblanadi.<\/p>\n
Oilaviy (maishiy) zo\u2018ravonlik deganda faqat jismoniy kuch ishlatish tushunilmaydi. Shaxsning mulk, ta\u2019lim olish, sog\u2018liqni saqlash yoki mehnatga oid huquqlarini amalga oshirishiga to\u2018sqinlik qilish, mol-mulkiga yoki shaxsiy ashyolariga qasddan zarar yetkazish, sha\u2019ni va qadr-qimmatini tahqirlash, qo\u2018rqitish yoki yaqin qarindoshlaridan ajratib qo\u2018yish kabi harakatlar ham qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda oilaviy (maishiy) zo\u2018ravonlik sifatida baholanishi mumkin.<\/p>\n
Oilaviy zo\u2018ravonlik, avvalo, insonning sha\u2019ni, qadr-qimmati va ruhiy holatiga salbiy ta\u2019sir ko\u2018rsatadi. Doimiy qo\u2018rqitish, haqoratlash yoki tazyiq ostida yashash oiladagi sog\u2018lom muhitning buzilishiga, farzandlar tarbiyasiga salbiy ta\u2019sir ko\u2018rsatishiga hamda oilaviy nizolarning yanada chuqurlashishiga olib kelishi mumkin.<\/p>\n
Ayniqsa, voyaga yetmagan farzandlar oiladagi zo\u2018ravonlik holatlarining bevosita yoki bilvosita guvohi bo\u2018lishi ularning ruhiy va ma\u2019naviy rivojlanishiga salbiy ta\u2019sir ko\u2018rsatishi mumkin. Shu bois zo\u2018ravonlik holatlariga befarq bo\u2018lmaslik, ularni barvaqt aniqlash va o\u2018z vaqtida huquqiy choralar ko\u2018rish muhimdir.<\/p>\n
O\u2018zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 126\u00b9-moddasida oilaviy (maishiy) zo\u2018ravonlik uchun jinoiy javobgarlik belgilangan.<\/p>\n
Jumladan, tegishli shaxslarga nisbatan mulk, ta\u2019lim olish, sog\u2018liqni saqlash yoki mehnatga oid huquqlarni amalga oshirishga to\u2018sqinlik qilish, mol-mulkiga yoki shaxsiy ashyolariga qasddan shikast yetkazish, ularning sha\u2019ni va qadr-qimmatini tahqirlash, qo\u2018rqitish yoki yaqin qarindoshlaridan ajratib qo\u2018yish kabi harakatlar uchun, agar bunday harakat ma\u2019muriy jazo qo\u2018llanilganidan keyin sodir etilgan bo\u2018lsa, BHMning 20 baravaridan 30 baravarigacha miqdorda jarima, 160 soatdan 300 soatgacha majburiy jamoat ishlari yoki ikki yilgacha axloq tuzatish ishlari<\/strong> jazosi qo\u2018llanilishi mumkin.<\/p>\n Zo\u2018ravonlik natijasida jabrlanuvchining sog\u2018lig\u2018iga yengil shikast yetkazilgan bo\u2018lib, sog\u2018lig\u2018i olti kundan ortiq, ammo yigirma bir kundan ko\u2018p bo\u2018lmagan muddatga yomonlashgan yoki umumiy mehnat qobiliyati uncha uzoq bo\u2018lmagan muddatga yo\u2018qotilgan bo\u2018lsa, BHMning 30 baravaridan 70 baravarigacha jarima, 300 soatdan 360 soatgacha majburiy jamoat ishlari, bir yildan ikki yilgacha axloq tuzatish ishlari, bir yildan ikki yilgacha ozodlikni cheklash yoki bir yildan ikki yilgacha ozodlikdan mahrum qilish<\/strong> jazosi qo\u2018llanishi mumkin.<\/p>\n Agar oilaviy zo\u2018ravonlik oqibatida jabrlanuvchiga o\u2018rtacha og\u2018ir shikast yetkazilgan bo\u2018lsa, qonunchilikda 360 soatdan 480 soatgacha majburiy jamoat ishlari, ikki yildan uch yilgacha axloq tuzatish ishlari, ikki yildan uch yilgacha ozodlikni cheklash yoki ikki yildan uch yilgacha ozodlikdan mahrum qilish<\/strong> jazosi nazarda tutilgan.<\/p>\n Zo\u2018ravonlik oqibatida og\u2018irroq tan jarohatlari yoki boshqa og\u2018ir oqibatlar yuzaga kelgan hollarda esa qilmishning xususiyati va oqibatlaridan kelib chiqib, Jinoyat kodeksining tegishli qismlarida yanada og\u2018ir jazo choralari belgilangan.<\/p>\n Oilaviy zo\u2018ravonlikka qarshi kurashishda faqat jazolash choralarini qo\u2018llash bilan cheklanib qolmaslik kerak. Eng avvalo, zo\u2018ravonlikka olib keluvchi sabab va shart-sharoitlarni barvaqt aniqlash hamda ularni bartaraf etish zarur.<\/p>\n Buning uchun oilalarda sog\u2018lom muhitni shakllantirish, er-xotin o\u2018rtasidagi o\u2018zaro hurmat va murosa madaniyatini oshirish, nizolarni zo\u2018ravonliksiz va qonuniy yo\u2018l bilan hal qilish ko\u2018nikmalarini shakllantirish muhimdir.<\/p>\n Shuningdek, mahalla, profilaktika inspektorlari, ta\u2019lim muassasalari, tibbiyot tashkilotlari, xotin-qizlar faollari va boshqa mas\u2019ul tashkilotlarning o\u2018zaro hamkorligini kuchaytirish zarur.<\/p>\n 2026-yil 3-martdagi PF-33-son Farmon bilan ayollar va bolalarga nisbatan tazyiq va zo\u2018ravonlik holatlarining oldini olish tizimini yanada takomillashtirish, jabrlangan shaxslarni qo\u2018llab-quvvatlash hamda nikohlanuvchilarni \u201cmaishiy zo\u2018ravonliksiz baxtli oilaviy hayotga tayyorlash\u201d maxsus kurslari bilan qamrab olishni kengaytirish kabi chora-tadbirlar belgilangan.<\/p>\n Zo\u2018ravonlikka duch kelgan shaxsning huquqlarini himoya qilishda himoya orderi muhim huquqiy vositalardan biridir. Himoya orderi tazyiq va zo\u2018ravonlikdan jabrlanuvchiga davlat himoyasini taqdim etuvchi hujjat bo\u2018lib, u tegishli holatlar aniqlanganda berilishi mumkin.<\/p>\n Himoya orderi doirasida zo\u2018ravonlik sodir etgan shaxsga jabrlanuvchiga tazyiq o\u2018tkazish, u bilan aloqa qilish yoki ayrim hollarda bir xonada birga bo\u2018lish kabi harakatlarni amalga oshirish taqiqlanishi mumkin. U odatda 30 kungacha muddatga beriladi.<\/p>\n Shuningdek, 2026-yilgi yangi chora-tadbirlar doirasida himoya orderi berilgan xotin-qizlarga ularning roziligi bilan zo\u2018ravonlik haqida tezkor xabar berish imkonini beruvchi \u201cSOS\u201d funksiyasiga ega mobil ilovadan foydalanish imkoniyati ham nazarda tutilgan.<\/p>\n Oilaviy (maishiy) zo\u2018ravonlik \u2014 oddiy oilaviy kelishmovchilik emas, balki insonning huquq va erkinliklariga tajovuz qiluvchi xatti-harakatdir. Shu sababli bunday holatlarga befarq qarash, zo\u2018ravonlikni yashirish yoki uni \u201coilaviy masala\u201d sifatida e\u2019tiborsiz qoldirish salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin.<\/p>\n Har bir oila a\u2019zosi bir-birining sha\u2019ni va qadr-qimmatini hurmat qilishi, nizolarni tinch va qonuniy yo\u2018l bilan hal etishga intilishi lozim. Zo\u2018ravonlikning oldini olishda esa oila, mahalla, ta\u2019lim muassasalari, huquqni muhofaza qiluvchi organlar va keng jamoatchilikning hamkorligi muhim ahamiyatga ega.<\/p>\n Sog\u2018lom oila \u2014 tinch jamiyat asosidir. Oilada zo\u2018ravonlikka yo\u2018l qo\u2018ymaslik, uning oldini olish va har bir insonning huquqlarini himoya qilish barchamizning umumiy vazifamizdir.<\/strong><\/p>\n \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n Jinoyat ishlari bo\u2018yicha <\/strong><\/p>\n Uzun tuman sudining raisi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n Mirzakulov Farxod Musurmonqulovich<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Oila \u2014 jamiyatning asosiy bo\u2018g\u2018ini. Oilada o\u2018zaro hurmat, mehr-oqibat va tinchlik hukm surishi jamiyat barqarorligining muhim shartlaridan biridir. Shu sababli oilaviy (maishiy) zo\u2018ravonlikning oldini olish, jabrlanuvchilarning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilish hamda bunday qilmishlarni sodir etgan shaxslarning qonuniy javobgarligini ta\u2019minlash muhim vazifalardan hisoblanadi. Oilaviy (maishiy) zo\u2018ravonlik deganda faqat jismoniy kuch ishlatish tushunilmaydi. Shaxsning mulk, …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21346,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21900"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21900"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21900\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21901,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21900\/revisions\/21901"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21346"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Zo\u2018ravonlikning oldini olish \u2014 eng muhim vazifa<\/h2>\n
Jabrlanuvchilarni himoya qilish<\/h2>\n