{"id":21897,"date":"2026-08-18T12:16:29","date_gmt":"2026-08-18T09:16:29","guid":{"rendered":"https:\/\/nor.uz\/?p=21897"},"modified":"2026-08-18T12:16:31","modified_gmt":"2026-08-18T09:16:31","slug":"yoshlar-ortasida-giyohvandlik-vositalari-va-psixotrop-moddalar-bilan-bogliq-jinoyatlarning-oldini-olish-va-uning-salbiy-oqibatlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nor.uz\/?p=21897","title":{"rendered":"YOSHLAR O\u2018RTASIDA GIYOHVANDLIK VOSITALARI VA PSIXOTROP MODDALAR BILAN BOG\u2018LIQ JINOYATLARNING OLDINI OLISH VA UNING SALBIY OQIBATLARI"},"content":{"rendered":"<p>Bugungi kunda yoshlar o\u2018rtasida giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarning noqonuniy tarqalishining oldini olish alohida e\u2019tibor talab qilayotgan dolzarb masalalardan biridir. Bunday moddalar inson salomatligiga jiddiy zarar yetkazishi, uning ruhiy va jismoniy holatini izdan chiqarishi, ta\u2019lim va mehnat faoliyatiga salbiy ta\u2019sir ko\u2018rsatishi bilan birga, turli jinoyatlarning sodir etilishiga ham sabab bo\u2018lishi mumkin.<\/p>\n<h2>Giyohvandlikning yoshlar hayotiga salbiy ta\u2019siri<\/h2>\n<p>Giyohvandlik insonning sog\u2018lig\u2018i va kelajagiga jiddiy xavf tug\u2018diradi. Giyohvandlik vositalariga qaram bo\u2018lib qolgan shaxs vaqt o\u2018tishi bilan o\u2018zining ijtimoiy faolligini yo\u2018qotishi, oila va yaqinlari bilan munosabatlari yomonlashishi, ta\u2019lim yoki mehnat faoliyatidan uzoqlashishi mumkin.<\/p>\n<p>Ayniqsa, yoshlarning bunday moddalarni bir marta sinab ko\u2018rishi ham jiddiy oqibatlarga olib kelishi ehtimoldan xoli emas. Ayrim yoshlar noqonuniy moddalarni tarqatayotgan shaxslarning aldoviga uchib, oson daromad topish maqsadida jinoyatga aralashib qolishi mumkin.<\/p>\n<p>Bugungi kunda internet va ijtimoiy tarmoqlar orqali yoshlarni narkojinoyatlarga jalb qilishga urinishlar ham kuzatilmoqda. Shu sababli yoshlarning internetdan foydalanish madaniyatini oshirish, ularni shubhali takliflardan ogoh etish va noqonuniy faoliyatga jalb etilishining oldini olish muhim ahamiyatga ega. 2026-yilda ham yoshlar o\u2018rtasida giyohvandlik va psixotrop moddalarning tarqalishining oldini olish bo\u2018yicha keng qamrovli profilaktik tadbirlar amalga oshirilmoqda.<\/p>\n<h2>Qonuniy javobgarlik muqarrar<\/h2>\n<p>Jinoyat kodeksining 270-moddasiga ko\u2018ra, tarkibida giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar bo\u2018lgan taqiqlangan ekinlarni qonunga xilof ravishda ekish yoki yetishtirish uchun BHMning 25 baravaridan 50 baravarigacha miqdorda jarima, 360 soatgacha majburiy jamoat ishlari, 3 yilgacha axloq tuzatish ishlari, 1 yildan 3 yilgacha ozodlikni cheklash yoki 3 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi qo\u2018llanilishi mumkin. Ayrim og\u2018irlashtiruvchi holatlarda jazo 5 yildan 10 yilgacha ozodlikdan mahrum qilishni tashkil etadi.<\/p>\n<p>Jinoyat kodeksining 271-moddasida giyohvandlik vositalari, ularning analoglari yoki psixotrop moddalarni qonunga xilof ravishda, jumladan o\u2018g\u2018rilik yoki firibgarlik yo\u2018li bilan egallash uchun javobgarlik belgilangan. Bunday qilmish uchun 3 yilgacha axloq tuzatish ishlari, 2 yildan 5 yilgacha ozodlikni cheklash yoki 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi nazarda tutilgan. Og\u2018irlashtiruvchi holatlarda esa 5 yildan 10 yilgacha, ayrim o\u2018ta og\u2018ir holatlarda 10 yildan 20 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi qo\u2018llanilishi mumkin.<\/p>\n<p>Ayniqsa, giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarni o\u2018tkazish (sotish) maqsadida qonunga xilof ravishda tayyorlash, olish, saqlash, tashish yoki jo\u2018natish, shuningdek ularni noqonuniy o\u2018tkazish bilan bog\u2018liq qilmishlar uchun Jinoyat kodeksining 273-moddasida jiddiy jazo choralari belgilangan. Ko\u2018p bo\u2018lmagan miqdordagi qilmish uchun 3 yildan 5 yilgacha ozodlikni cheklash yoki 3 yildan 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi qo\u2018llanilishi mumkin. Miqdor va boshqa og\u2018irlashtiruvchi holatlarga qarab jazo yanada og\u2018irlashadi.<\/p>\n<p>Shuningdek, giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarni targ\u2018ib qiluvchi mahsulotlarni tayyorlash, tarqatish, reklama qilish yoki internet orqali namoyish etish, shuningdek boshqa shaxslarni bunday moddalarni iste\u2019mol qilishga jalb etish uchun ham Jinoyat kodeksining 274-moddasida javobgarlik belgilangan. Ayrim holatlarda bunday qilmish uchun BHMning 150 baravaridan 300 baravarigacha miqdorda jarima, majburiy jamoat ishlari, ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish jazolari qo\u2018llanilishi mumkin.<\/p>\n<p>Giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalarni o\u2018tkazish maqsadini ko\u2018zlamay noqonuniy ravishda tayyorlash, egallash, saqlash, tashish yoki jo\u2018natish uchun ham Jinoyat kodeksining 276-moddasida javobgarlik belgilangan. Bunday qilmish uchun BHMning 50 baravarigacha miqdorda jarima, 360 soatgacha majburiy jamoat ishlari, 3 yilgacha axloq tuzatish ishlari, 1 yildan 3 yilgacha ozodlikni cheklash yoki 3 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi qo\u2018llanilishi mumkin.<\/p>\n<p>So\u2018nggi yillarda giyohvandlik vositalarining noqonuniy muomalasiga qarshi kurashni kuchaytirish maqsadida qonunchilikka ham bir qator o\u2018zgartirishlar kiritilmoqda. 2025-yil 3-noyabrdagi PF-207-son Farmon bilan narkojinoyatlarning oldini olish, internet orqali tarqatish va uyushgan narkojinoyatchilikka qarshi kurashishni kuchaytirishga qaratilgan kompleks choralar belgilangan.<\/p>\n<p>Shuningdek, 2026-yil 11-iyundagi qonun bilan giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va ularning analoglarining noqonuniy muomalasi uchun javobgarlikni yanada takomillashtirishga qaratilgan o\u2018zgartirishlar kiritilgan.<\/p>\n<h2>Jinoyatlarning oldini olish \u2014 asosiy vazifa<\/h2>\n<p>Yoshlar o\u2018rtasida narkojinoyatlarning oldini olish faqat jinoyat sodir etilgandan keyin jazo qo\u2018llash bilan cheklanmasligi kerak. Eng avvalo, jinoyatga olib keluvchi sabab va shart-sharoitlarni barvaqt aniqlash hamda bartaraf etish zarur.<\/p>\n<p>Buning uchun:<\/p>\n<ul>\n<li>yoshlar o\u2018rtasida muntazam huquqiy targ\u2018ibot tadbirlarini o\u2018tkazish;<\/li>\n<li>giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarning salbiy oqibatlari haqida tushuntirish ishlarini kuchaytirish;<\/li>\n<li>ta\u2019lim muassasalarida profilaktik uchrashuv va davra suhbatlarini muntazam tashkil etish;<\/li>\n<li>yoshlarning bo\u2018sh vaqtini mazmunli tashkil etish;<\/li>\n<li>ularni sport, madaniy-ma\u2019rifiy tadbirlar va turli to\u2018garaklarga keng jalb etish;<\/li>\n<li>internetdagi shubhali takliflar va noqonuniy faoliyatga jalb etish usullaridan ogohlantirish;<\/li>\n<li>ota-onalarning farzand tarbiyasidagi mas\u2019uliyatini oshirish;<\/li>\n<li>mahalla, ta\u2019lim muassasalari, huquqni muhofaza qiluvchi organlar va boshqa mas\u2019ul tashkilotlar hamkorligini kuchaytirish zarur.<\/li>\n<\/ul>\n<p>2026-yilda yoshlar o\u2018rtasida giyohvandlik tarqalishining oldini olish bo\u2018yicha profilaktik ishlarda yoshlar bilan bevosita muloqot qilish, yashirin xavflarni barvaqt aniqlash, tengdoshlar orqali ijobiy ta\u2019sirni kuchaytirish va zamonaviy media vositalaridan foydalanishga alohida e\u2019tibor qaratilmoqda.<\/p>\n<h2>Ota-onalar e\u2019tibori \u2014 muhim profilaktik vosita<\/h2>\n<p>Yoshlarni giyohvandlikdan asrashda oilaning o\u2018rni beqiyos. Ota-onalar farzandining kimlar bilan muloqot qilayotgani, bo\u2018sh vaqtini qanday o\u2018tkazayotgani, internet va ijtimoiy tarmoqlardan qanday foydalanayotgani bilan qiziqib borishi lozim.<\/p>\n<p>Farzand bilan do\u2018stona va samimiy muloqot qilish, uning muammolarini tinglash va kerakli vaqtda qo\u2018llab-quvvatlash yoshlarni turli salbiy ta\u2019sirlardan himoya qilishga yordam beradi.<\/p>\n<p>Shuningdek, yoshlarning o\u2018zlari ham har qanday shubhali taklifga befarq bo\u2018lmasligi, noma\u2019lum shaxslarning noqonuniy topshiriqlarini bajarmasligi va giyohvandlik vositalari bilan bog\u2018liq har qanday faoliyatning og\u2018ir huquqiy oqibatlarga olib kelishi mumkinligini unutmasligi kerak.<\/p>\n<p>Giyohvandlik \u2014 inson salomatligi, oila farovonligi va jamiyat xavfsizligiga jiddiy tahdid soluvchi illatdir. Ayniqsa, yoshlarning giyohvandlik va psixotrop moddalar bilan bog\u2018liq jinoyatlarga aralashib qolishining oldini olish barchamizdan hushyorlik va mas\u2019uliyatni talab etadi.<\/p>\n<p>Huquqiy targ\u2018ibot, oiladagi sog\u2018lom muhit, yoshlarning bo\u2018sh vaqtini mazmunli tashkil etish, ta\u2019lim va profilaktik tadbirlarni kuchaytirish orqali bunday jinoyatlarning oldini olish mumkin.<\/p>\n<p><strong>Yoshlarni giyohvandlikdan asrash \u2014 ularning bugungi sog\u2018lig\u2018ini emas, balki butun kelajagini himoya qilishdir. Sog\u2018lom avlod \u2014 sog\u2018lom jamiyat va farovon kelajak garovidir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Jinoyat ishlari bo\u2018yicha <\/strong><\/p>\n<p><strong>Uzun tuman sudining raisi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p><strong>Mirzakulov Farxod Musurmonqulovich<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bugungi kunda yoshlar o\u2018rtasida giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalarning noqonuniy tarqalishining oldini olish alohida e\u2019tibor talab qilayotgan dolzarb masalalardan biridir. Bunday moddalar inson salomatligiga jiddiy zarar yetkazishi, uning ruhiy va jismoniy holatini izdan chiqarishi, ta\u2019lim va mehnat faoliyatiga salbiy ta\u2019sir ko\u2018rsatishi bilan birga, turli jinoyatlarning sodir etilishiga ham sabab bo\u2018lishi mumkin. Giyohvandlikning yoshlar hayotiga salbiy &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21898,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21897"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21897"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21897\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21899,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21897\/revisions\/21899"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21898"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21897"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21897"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21897"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}