{"id":20696,"date":"2025-10-22T10:00:39","date_gmt":"2025-10-22T07:00:39","guid":{"rendered":"https:\/\/nor.uz\/?p=20696"},"modified":"2025-10-22T10:00:41","modified_gmt":"2025-10-22T07:00:41","slug":"konstitutsiyamizda-aybsizlik-prezumpsiyasining-orni-va-uning-inson-huquqlarini-muhofaza-qilishdagi-ahamiyati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nor.uz\/?p=20696&lang=kr","title":{"rendered":"Konstitutsiyamizda aybsizlik prezumpsiyasining o\u2018rni va uning inson huquqlarini muhofaza qilishdagi ahamiyati"},"content":{"rendered":"<p>Aybsizlik prezumpsiyasi-huquqiy demokratik davlatning asoosiy tamoillaridan biri bo\u2018lib, jinoyat ishi bo\u2018yicha ayblanuvchi shaxsning aybi isbotlanmaguncha uni aybsiz deb hisoblashni nazarda tutadi. Bu prinsip insonning asosiy huquqlarini himoya qilishga, aybsizligini qo\u2018llab-quvvatlashga va unga nisbatan adolatli sudlovni ta\u2019minlashga xizmat qiladi. Aybsizlik prezumpsiyasi, inson huquqlarining asosiy prinsipi bo\u2018lib, xalqaro huquqiy hujjatlarda, jumladan, Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi va xalqaro shartnomalarda belgilab qo\u2018yilgan.<\/p>\n<p>O\u2018zbekiston Respublikasining yangi tahrirdagi Konstitutsiyasida aybsizlik prezumpsiyasi yanada mustahkamlangan bo\u2018lib, uning 28-moddasida, \u201c\u0410ybdorlikka oid barcha shubhalar, agar ularni bartaraf etish imkoniyatlari tugagan bo\u2018lsa, gumon qilinuvchining, ayblanuvchining, sudlanuvchining yoki mahkumning foydasiga hal qilinishi kerak. Gumon qilinuvchi, ayblanuvchi yoki sudlanuvchi o\u2018zining aybsizligini isbotlashi shart emas va istalgan vaqtda sukut saqlash huquqidan foydalanishi mumkin.<\/p>\n<p>Hech kim o\u2018ziga va yaqin qarindoshlariga qarshi guvohlik berishga majbur emas. Agar shaxsning o\u2018z aybini tan olganligi unga qarshi yagona dalil bo\u2018lsa, u aybdor deb topilishi yoki jazoga tortilishi mumkin emas. Ozodlikdan mahrum etilgan shaxslar o\u2018ziga nisbatan insoniy muomalada bo\u2018linishi hamda inson shaxsiga xos bo\u2018lgan sha\u2019ni va qadr-qimmati hurmat qilinishi huquqiga ega. Shaxsning sudlanganligi va bundan kelib chiqadigan huquqiy oqibatlar uning qarindoshlari huquqlarini cheklash uchun asos bo\u2018lishi mumkin emas\u201d.<\/p>\n<p>Aybsizlik prezumpsiyasining ahamiyati shundaki, u huquqiy davlatni shakllantirishga yordam beradi, chunki har bir shaxsning aybsizligiga va unga nisbatan odil sudlovni ta\u2019minlashga va\u2019da beradi. Aybsizlik prezumpsiyasi, insonning qadr-qimmati va shaxsiy erkinliklarini himoya qilishning muhim jihatlaridan biri hisoblanadi, inson huquqlarini himoya qilishga katta ta\u2019sir ko\u2018rsatadi. Bu, avvalo, shaxsning o\u2018zini himoya qilish huquqiga ega bo\u2018lishini, shaxsga nisbatan qandaydir ayblar bo\u2018lsa, ularning isbotlanishiga alohida e\u2019tibor qaratilishi, shuningdek, davlat organlarining ishi va sudlarining mustaqilligiga ishonchi kengayadi.<\/p>\n<p>Bu prinsipga rioya qilish, insonning huquqlari buzilishiga yo\u2018l qo\u2018ymaslikka va sudga ehtiyoj tug\u2018ilgan holda javobgarlikka tortishning haqiqiy negizini to\u2018g\u2018ri tashkil etishga xizmat qiladi. Xulosa sifatida aytish mumkinki, aybsizlik prezumpsiyasi inson huquqlarini himoya qilishning muhim asosidir va konstitutsiyasida ushbu prinsipning mustahkamlangani, o\u2018z navbatida, inson huquqlarini qo\u2018llab-quvvatlashga, sudlarning mustaqilligini ta\u2019minlashga, \u00a0shaxsning shaxsiy erkinliklari, sha\u2019ni va qadr-qimmati himoyasini kafolatlaydi, adolatli sudlovni ta\u2019minlaydi va inson huquqlarini buzilishidan saqlaydi. O\u2018zbekistonda demokratik huquqiy davlatni shakllantirishga va inson huquqlari sohasidagi xalqaro standartlarga muvofiq bo\u2018lgan mukammal huquqiy tizimning barqarorligini ta\u2019minlashga ko\u2018maklashadi.<\/p>\n<p><strong><span style=\"font-size: revert; color: initial;\">Jinoyat ishlari bo\u2018yicha<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong>Termiz shahar sudi\u00a0 sudya yordamchisi \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>N.B.Xasanova<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aybsizlik prezumpsiyasi-huquqiy demokratik davlatning asoosiy tamoillaridan biri bo\u2018lib, jinoyat ishi bo\u2018yicha ayblanuvchi shaxsning aybi isbotlanmaguncha uni aybsiz deb hisoblashni nazarda tutadi. Bu prinsip insonning asosiy huquqlarini himoya qilishga, aybsizligini qo\u2018llab-quvvatlashga va unga nisbatan adolatli sudlovni ta\u2019minlashga xizmat qiladi. Aybsizlik prezumpsiyasi, inson huquqlarining asosiy prinsipi bo\u2018lib, xalqaro huquqiy hujjatlarda, jumladan, Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi va xalqaro &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20697,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20696"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20696"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20696\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20698,"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20696\/revisions\/20698"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/media\/20697"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20696"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20696"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20696"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}