{"id":18471,"date":"2024-07-24T14:09:25","date_gmt":"2024-07-24T11:09:25","guid":{"rendered":"https:\/\/nor.uz\/?p=18471"},"modified":"2024-07-24T14:09:27","modified_gmt":"2024-07-24T11:09:27","slug":"korrupsiya-xavfli-illat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nor.uz\/?p=18471&lang=kr","title":{"rendered":"Korrupsiya\u2013\u2013xavfli illat"},"content":{"rendered":"<p>Korrupsiya \u2013\u2013 bu jamiyatni yemiradigan dahshatli illatdir. Mazkur illat huquq ustuvorligini yo\u2018qqa chiqarib, inson huquqlari buzilishiga olib keladi. Jamiyatning iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy va boshqa sohalardagi faoliyatini orqaga tortib, taraqqiyot eshiklarini zanjirlaydi. Bunday sharoitda esa jinoyatchilik avj olib, jamiyat tanazzulga yuz tutadi.<\/p>\n<p>Korrupsiya (lot. Corrumpere \u2014 buzmoq) termini odatda mansabdor shaxslar tomonidan unga berilgan mansab vakolatlari va huquqlardan o\u2018zlarining shaxsiy manfaatlarini ko\u2018zlab qonunchilik va ahloq qoidalariga zid ravishda foydalanishini anglatadi.<\/p>\n<p>Korrupsiyaning tarixiy o\u2018zaklari qadim zamonlarga borib taqalib, qabilada ma\u2019lum mavqega ega bo\u2018lish uchun qabila sardorlariga sovg\u2018alar berish odatidan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi. O\u2018sha davrlarda bu normal holat sifatida qabul qilingan. Biroq davlat apparatining murakkablashuvi va markaziylashuvi korrupsiyaning davlat rivojlanishiga katta to\u2018siq ekanligini ko\u2018rsatdi. Korrupsiyaga qarshi kurashgan birinchi davlat sifatida esa qadimgi Shumer davlati tan olingan.<\/p>\n<p>Dunyoning yetakchi dinlarida ham poraxo\u2018rlik qattiq qoralanadi. Jumaladan, Injilda \u201cSovg\u2018alarni qabul qilma, chunki sovg\u2018a ko\u2018rni ko\u2018radigan qiladi va haqiqatni o\u2018zgartiradi\u201d deyilgan bo\u2018lsa, Qu\u2019roni Karimda \u201cBoshqalarning mulkini nohaq yo\u2018l bilan olmangiz va boshqalarga tegishli bo\u2018lgan narsalarni olish uchun o\u2018z mulkingizdan hokimlaringizga pora qilib uzatmangizlar\u201d deyilgan.<\/p>\n<p>2017 yil 4 yanvardan kuchga kirgan \u201cKorrupsiyaga qarshi kurashish to\u2018g\u2018risida\u201dgi O\u2018zbekiston Respublikasi Qonunida korrupsiyaga shunday ta\u2019rif berilgan: \u201ckorrupsiya \u2014 shaxsning o\u2018z mansab yoki xizmat mavqeidan shaxsiy manfaatlarini yoxud o\u2018zga shaxslarning manfaatlarini ko\u2018zlab moddiy yoki nomoddiy naf olish maqsadida qonunga xilof ravishda foydalanishi, xuddi shuningdek, bunday nafni qonunga xilof ravishda taqdim etish\u00bb. Soddaroq aytganda, korrupsiya davlat idoralarida ishlovchi shaxslarning o\u2018z amalidan foydalanib, shaxsiy manfaatlarini hamma narsadan ustun qo\u2018yishlari, pora evaziga sotilishlari yoki sotib olinishlari, noqonuniy moddiy yoki nomoddiy boylik orttirishlaridir\u201d<\/p>\n<p>Ko\u2018p hollarda bu atama davlat boshqaruvi organlari faoliyatida kuzatiladigan qonun buzilish xolatlariga nisbatan ishlatilsada, aslida korrupsiyaning kelib chiqishi va rivojlanishiga jamiyatning xar qanday qatlamidagi omillar sezilarli ta\u2019sir ko\u2018rsatadi. Masadan: bir mansabdor shaxs o\u2018z vakolatini suiiste\u2019mol qilib muayyan shaxsning manfaatlarini ko\u2018zlab biron harakatni amalga oshiradi ammo bu xolatda korrupsiyaning kelib chiqishiga vakolatini suiiste\u2019mol qilgan mansabdor shaxs bilan bir qatorda manfaati ko\u2018zlangan shaxs ham bir xil sababchidir.<\/p>\n<p>Demak, jamiyatda korrupsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni shakllantirish bugungi kunda nihoyatda dolzarb masala bo\u2018lib, bu borada nafaqat mas\u2019ul idoralar, balki keng jamoatchilik ham hamjihat va hamfikr bo\u2018lmog\u2018i maqsadga muvofiq hisoblanadi.<\/p>\n<p><strong>Surxondaryo viloyat sudi <\/strong><\/p>\n<p><strong>devonxona katta konsultanti \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 M.M.Mamatqoriyev<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Korrupsiya \u2013\u2013 bu jamiyatni yemiradigan dahshatli illatdir. Mazkur illat huquq ustuvorligini yo\u2018qqa chiqarib, inson huquqlari buzilishiga olib keladi. Jamiyatning iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy va boshqa sohalardagi faoliyatini orqaga tortib, taraqqiyot eshiklarini zanjirlaydi. Bunday sharoitda esa jinoyatchilik avj olib, jamiyat tanazzulga yuz tutadi. Korrupsiya (lot. Corrumpere \u2014 buzmoq) termini odatda mansabdor shaxslar tomonidan unga berilgan mansab vakolatlari &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18386,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18471"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18471"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18472,"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18471\/revisions\/18472"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=\/wp\/v2\/media\/18386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz?lang=kr%2Findex.php&rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}