Shakllanish bosqichiga ko\u2018ra insoniyat o\u2018zaro jamoa bo\u2019lib yashashni afzal deb biladi. Buning bugungi kundagi zamonaviy ko\u2019rinishi, oila yoki maxalladir. Bir-biriga mehr-oqibatli bo\u2019lib yashaydigan insonlar davr qancha o\u2019zgarmasin, jabr-zulmlar ostida hayot kechirmasin, tarix sinovidan o\u2019tgan o\u2019z qadriyatlariga sodiq bo\u2019lib yashashni ma\u2019qul ko\u2019radilar. Buni zamonaviy fikrlaydigan, dunyoga teran nigoh bilan boqadigan odam to\u2019g\u2019ri tushunishi, tan olishi va uni hurmat bilan qabul qilishi lozim.<\/p>\n
Ming afsuski, mana shunday tarixiy xaqiqatni anglamaydigan kuchlarning g\u2019arazli maqsadlari ba\u2019zi-ba\u2019zida o\u2019z bo\u2019y-bastini namoyon etib qoladi. Va eng qiziq tomoni o\u2019z yot qarashlarini bizning hayotimizga majburan singdirishga urinishadi. Ochik so\u2019z bilan aytadigan bo\u2019lsak diniy ekstremizm ana shunday\u00a0\u00a0 ma\u2019naviyatimizga qaratilgan hurujlardan biri.<\/p>\n
Nimaga aynan ma\u2019naviyatga degan xaqli savol tug\u2019iladi. Yana tarixga nazar tashlaymiz. Dunyodagi qaysi bir tajovuzkor, zo\u2019ravon kuchlar bo\u2019lmasin, eng birinchi o\u2019rinda egallamoqchi bo\u2019lgan davlatlarini qurolsizlantirish emas, aksincha, ma\u2019naviyatini egallash, diniy qadriyatlaridan qolaversa, e\u2019tiqodlaridan tondirish, milliy tuyg\u2019ulari, madaniyatidan judo qilishga urinadi. Shu bois ham bugun butun dunyo davlatlari eng sovuq qurollardan emas, inson ma\u2019naviyatini, milliy mafkurasini, yashash g\u2019oyasini uzgartiruvchi qurollardan qo\u2019rqadi. Achinarlisi, bu qurollar sirasiga din ham kirmoqda. Aynan buzg\u2019unchi g\u2019oyalarni olg\u2019a suruvchilar tomonidan o\u2019z maqsadlari singdirilgan, asliyatdan ancha uzoq taomillar kiritilgan va buzib talqin qilingan taomillarga boy din.<\/p>\n
Olimlarning kuzatuvlari shuni ko\u2019rsatmoqdaki, bugun o\u2019z xamyoni dardida yelib yugurayotgan, ma\u2019lum bir davlatlarda avj oladigan notinchliklar evaziga moddiy naf ko\u2019rishni maqsad qilgan ko\u2019poruvchilik harakatlari aynan samoviy dinlardan niqob, kerak bo\u2019lsa qurol sifatida foydalanishmoqda. Xalifalik davlatini barpo etish vaji bilan qanchadan qancha insonlarning qonini to\u2019kayotgan manqurtlar armiyasi odatda tajovuz qilgan davlatining amaldagi konstitutsion tuzumini izdan chiqarishga harakat qiladi. Ko\u2019ziga qon to\u2019lgan olomon yoqlaydigan \u201cjixod\u201d esa qattik ishonch va zaif e\u2019tiqodning mevasi holos. Shuni ham unutmaslik kerakki, xox u islom, xox xristianlik dini bo\u2019lmasin, e\u2019tiqod muxim axamiyat kasb etadi. Oxirat va savob, din uchun xizmat qilish g\u2019oyasi insonning kungil extiyoji bilan uzviyligini hisobga olsak, bugun xavflilik darajasiga ko\u2019ra missionerlik yoki sektalar ham bir chekkada jimgina qarab turgani yo\u2019q. Qay yo\u2019l bilan bo\u2019lmasin moddiy imkoniyatlarini oshirishni maqsad qilgan tudalar insonlarning ongini boshqarishga, diniy qarashlari bilan boglik e\u2019tikodlariga putur yetkazishga harakat kilyapti. \u201cAgar sen bizning dinimizga o\u2019tsang unday bo\u2019ladi. Uning taomillariga to\u2019liq rioya etsang bunday bo\u2019ladi\u201d, singari da\u2019vatlar ortida nimalar yashiringanligini esa ular tomonidan amalga oshirilayotgan xunrezliklar ko\u2019p bora fosh etib ko\u2019ymoqda. Xususan \u201cIegova shoxidlari\u201d, \u201cMasixiylar\u201d, \u201cBaptistlar\u201d, \u201cEllikchilar\u201d singari noislomiy diniy tashkilotlarning aldovlari shunchaki magzi puch xurofotdan boshqasi emasligi deyarli xammaga ayon. Ming afsuski, \u201cdeyarli\u201d, so\u2019zini ishlatishdan o\u2019zga choramiz yo\u2019q. Chunki butun dunyo ularni tuzog\u2019iga tushib qolmaslik uchun ma\u2019naviy qo\u2019llanayotgan, ogoh bo\u2019layotgan bir paytda e\u2019tiqodi sust, oyat bilan suraning, ok bilan qoraning farqiga bormaydiganlar ham uchrab turibdi. Ismi sharifini shartli ravishda o\u2019zgartirgan suhbatdoshimiz \u201cMunisaxon\u201d ham ana shunday ishonuvchan insonlardan biri. Bir muddat oldin u o\u2019zi e\u2019tiqod etadigan dinidan voz kechib, \u201cmasixiylik\u201d dinini qabul qilgan va keyinchalik missionerlik harakatlariga qo\u2019shilib qolganligini anglab yetgan. Uch nafar farzandning onasi, oliy ma\u2019lumotli va yaxshigina hunarning sohibasi boshdan kechirganlari xaqida quyidagilarni xikoya kilib berdi.<\/p>\n
-Ishim uyimda tikuvchilik bilan shug\u2019ullanishimga halakit bermas edi. Ro\u2019zg\u2019orimiz men va turmush o\u2019rtog\u2019imning topganlari bilan farovon bo\u2019lib, mijozlarim ishimga qarab xaq tulardi. Ayniqsa ular orasida \u201cNatalya\u201d mexnatimni yaxshi baxolar, suhbatlarimiz orasida mexnatkashligimni ko\u2019p bor e\u2019tirof etardi. U bilan munosabatlarimiz juda qalin bo\u2019lib ketdi. Xatto bir necha bor uning uyiga mexmonga xam borganman. \u201cNatalya\u201d pulni ayamasdi. Kam mexnat qilib, ko\u2019p pul topishini aytib maqtangan hollari xam bo\u2019lgan. Odatda uning uyiga borgan vaqtlarimiz xushbo\u2019y mushklardan tutatar, asabni tinchlantiradigan spirtsiz ichimliklardan taklif etardi. Muattar bo\u2019ydan bahra olib, orombaxsh ichimliklardan iste\u2019mol qilib dildan gaplashib utirar edik. Kunlarning birida u masixiylik dinini qabul qilishni taklif etdi. Boshda norozi bo\u2019ldim. Keyin qachon uchrashsak faqat shu mavzuda gan ochadigan bo\u2019ldi. Men o\u2019zim bilmagan holda unga itoat etdim. Boshqa dinga o\u2019tganligimni esa turmush o\u2019rtog\u2019imdan yashirdim va agar u kishi mening bu qarorimni bilsa ajrashib ketishimiz tayinligini yaxshi bilardim.<\/p>\n
\u201cDinni qabul kilish shunchaki ibodat bilan kifoyalanmaydi. Dinga biz ham o\u2019z hissamizni qo\u2019shishimiz kerak. Jamoadoshlarimiz bilan katta bir xayrli ishni boshlaganmiz. Seni ham ulushing bormi?\u201d, deya kunlarning birida so\u2019rab qoldi u. Men xech ikkilanmay o\u2019yimizni sotib, pulini unga berishga qaror qildim. Chunki uning ko\u2019pgina tanishlari bilan uchrashgan vaqtimiz ular muqaddas Iso uchun shunday qilish kerakligini, ozgina uylanib, taklifni muxokama etsa osiy bo\u2019lishni tushuntirishgan edi. Uyni sotish xaqidagi gan og\u2019zimdan chiqqani hamon turmush o\u2019rtog\u2019imdan baloga qoldim. U nima uchun uyni sotamiz, buncha pul senga nima uchun kerak, uyni sotsak kaerda yashaymiz, kimlar bilan uchrashayapsan, kabi savollari bilan meni ko\u2019mib tashladi. Men jazavaga tushdim va xatto dinimni o\u2019zgartirganimni ham ro\u2019y rost aytdim.<\/p>\n
Shundan so\u2019ng erim menga nisbatan jiddiy chora ko\u2019rishga majbur bo\u2019ldi. Uning birinchi bo\u2019lib qilgan ishi xuquqni muxofaza qiluvchi idoralarga habar berish edi. Men esa shunda ham erimni etiqodsizlikda, mening qarorimni hurmat qilmaslikda ayblabman. Oradan biroz vaqt o\u2019tgach \u201cNatalya\u201dning aslida firibgar ekanligini, odamlarni aldab mol-mulkiga tajovuz qilishini anglab yetdim. Uning jinoiy harakatlari yuzasidan bo\u2019lib o\u2019tgan sudga meni ham chaqirishdi va o\u2019zim kabi aldangan o\u2019nlab odamlarni ko\u2019rdim. Sudda \u201cHatalya\u201d xar bir qarmog\u2019iga ilingan odamni xushbo\u2019y xidli mushk va salkin ichimliklari bilan o\u2019ziga bo\u2019ysundirishini aytdi.<\/p>\n
\u201cMunisaxon\u201d hikoyasiga yakun yasar ekan, qattik pushaymonlik bilan ogir xo\u2019rsindi. So\u2019ng adashgan ayolning ko\u2019zlarida yosh xalqaladi. Aslida esa bunday holat nafaqat \u201cMunisaxon\u201d balki \u201cMen bilan bunday holat xech qachon bo\u2019lmaydi\u201d, deya o\u2019ziga ishonch bilan gapiruvchi istalgan inson bilan ham yuz berishi mumkin. Chunki ezgulik va yovuzlik yonma-yon yashab kelgani kabi, insonni to\u2019g\u2019ri yo\u2019ldan chalg\u2019ituvchi omillar ham nihoyatda ko\u2019p. Vaziyatga oqillik bilan baho beruvchi, doim ogoh va yuksak ma\u2019naviyatli insonlargina nafaqat avliyo niqobidagi iblislarning chirkin to\u2019riga ilinmaydi, balki ularga qarshi qurashishga ham tayyor bo\u2019ladi.<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 B.Baratov<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Shakllanish bosqichiga ko\u2018ra insoniyat o\u2018zaro jamoa bo\u2019lib yashashni afzal deb biladi. Buning bugungi kundagi zamonaviy ko\u2019rinishi, oila yoki maxalladir. Bir-biriga mehr-oqibatli bo\u2019lib yashaydigan insonlar davr qancha o\u2019zgarmasin, jabr-zulmlar ostida hayot kechirmasin, tarix sinovidan o\u2019tgan o\u2019z qadriyatlariga sodiq bo\u2019lib yashashni ma\u2019qul ko\u2019radilar. Buni zamonaviy fikrlaydigan, dunyoga teran nigoh bilan boqadigan odam to\u2019g\u2019ri tushunishi, tan olishi va …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15630,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15629"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15629"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15629\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15631,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15629\/revisions\/15631"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15630"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15629"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15629"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15629"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}