{"id":22366,"date":"2026-11-20T11:01:13","date_gmt":"2026-11-20T08:01:13","guid":{"rendered":"https:\/\/nor.uz\/?p=22366"},"modified":"2026-11-20T11:01:15","modified_gmt":"2026-11-20T08:01:15","slug":"yangi-konstitutsiya-inson-qadri-va-huquqlarining-mustahkam-kafolati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nor.uz\/?p=22366","title":{"rendered":"YANGI KONSTITUTSIYA \u2014 INSON QADRI VA HUQUQLARINING MUSTAHKAM KAFOLATI"},"content":{"rendered":"<p>Konstitutsiya har bir davlatning siyosiy, huquqiy va ijtimoiy taraqqiyotini belgilab beruvchi, davlat va jamiyat hayotining asosiy tamoyillarini o\u2018zida mujassam etgan oliy yuridik kuchga ega hujjatdir. Unda davlat hokimiyatining tashkil etilishi, inson va fuqarolarning huquqlari, erkinliklari hamda burchlari belgilab qo\u2018yiladi.<\/p>\n<p>O\u2018zbekiston Respublikasining 2023-yil 30-aprel kuni umumxalq referendumi asosida qabul qilingan yangi tahrirdagi Konstitutsiyasi mamlakatimiz hayotida muhim tarixiy voqea bo\u2018ldi. 2023-yil 1-maydan kuchga kirgan ushbu Asosiy Qonun davlat va jamiyat hayotining barcha sohalarini isloh qilish, inson qadrini yuksaltirish hamda xalq farovonligini ta\u2019minlashning mustahkam huquqiy asosini yaratdi.<\/p>\n<p>Yangi tahrirdagi Konstitutsiya 6 bo\u2018lim, 27 bob va 155 moddadan iborat bo\u2018lib, unda inson huquqlari, ijtimoiy himoya, ta\u2019lim, sog\u2018liqni saqlash, tadbirkorlik, ekologik xavfsizlik va davlat boshqaruviga oid muhim normalar o\u2018z ifodasini topgan.<\/p>\n<p><strong>Inson qadri \u2014 oliy qadriyat<\/strong><\/p>\n<p>Yangi Konstitutsiyaning eng muhim g\u2018oyasi \u2014 inson, uning hayoti, erkinligi, sha\u2019ni va qadr-qimmatini oliy qadriyat sifatida e\u2019tirof etishdir.<\/p>\n<p>Konstitutsiyaning 1-moddasida O\u2018zbekiston suveren, demokratik, huquqiy, ijtimoiy va dunyoviy davlat ekani belgilab qo\u2018yilgan. Bu tamoyillar mamlakatimizda inson manfaatlarini ta\u2019minlash, qonun ustuvorligini qaror toptirish va ijtimoiy adolatni mustahkamlashga xizmat qiladi.<\/p>\n<p>Asosiy Qonunda har bir insonning yashash, erkinlik va shaxsiy daxlsizlik, fikrlash, so\u2018z va e\u2019tiqod erkinligi, mulkdor bo\u2018lish, mehnat qilish, ta\u2019lim olish hamda malakali tibbiy xizmatdan foydalanish huquqlari kafolatlangan.<\/p>\n<p>Ayniqsa, inson huquq va erkinliklari har kimga tug\u2018ilganidan boshlab tegishli ekani belgilangani muhim ahamiyatga ega. Shuningdek, qonunchilikdagi barcha ziddiyat va noaniqliklar inson foydasiga talqin qilinishi konstitutsiyaviy jihatdan mustahkamlangan.<\/p>\n<p><strong>Huquqiy davlat va qonun ustuvorligi<\/strong><\/p>\n<p>Huquqiy davlatning asosiy belgisi \u2014 qonun ustuvorligi va barcha fuqarolarning qonun oldida tengligidir.<\/p>\n<p>Konstitutsiyaning 15-moddasiga muvofiq, Konstitutsiya va qonunlarning ustunligi so\u2018zsiz tan olinadi. Konstitutsiya oliy yuridik kuchga ega bo\u2018lib, to\u2018g\u2018ridan-to\u2018g\u2018ri amal qiladi.<\/p>\n<p>Bu esa davlat organlari, mansabdor shaxslar va fuqarolar o\u2018z faoliyatida Konstitutsiya talablariga qat\u2019iy rioya etishi shartligini anglatadi.<\/p>\n<p>Shuningdek, sud hokimiyati mustaqilligi, aybsizlik prezumpsiyasi va har bir shaxsning sud orqali o\u2018z huquqlarini himoya qilish imkoniyati kabi muhim kafolatlar yanada mustahkamlangan.<\/p>\n<p><strong>Ijtimoiy davlat \u2014 aholi farovonligining huquqiy asosi<\/strong><\/p>\n<p>Yangi Konstitutsiyada O\u2018zbekistonning ijtimoiy davlat sifatida belgilanishi alohida ahamiyatga ega.<\/p>\n<p>Ijtimoiy davlatning asosiy vazifasi aholi uchun munosib turmush sharoitlarini yaratish, ehtiyojmand qatlamlarni qo\u2018llab-quvvatlash, bandlikni ta\u2019minlash va ijtimoiy adolatni qaror toptirishdan iborat.<\/p>\n<p>Konstitutsiyada mehnat qilish, adolatli ish haqi olish, ijtimoiy ta\u2019minotdan foydalanish, uy-joyga ega bo\u2018lish va malakali tibbiy xizmat olishga oid huquqiy kafolatlar belgilangan.<\/p>\n<p>Bu normalar davlatning inson oldidagi mas\u2019uliyatini oshirish, aholi turmush darajasini yaxshilash va ijtimoiy himoya tizimini rivojlantirishga xizmat qiladi.<\/p>\n<p><strong>Ta\u2019lim, oila va yoshlar \u2014 kelajak poydevori<\/strong><\/p>\n<p>Konstitutsiyada ta\u2019lim sohasiga ham alohida e\u2019tibor qaratilgan. Har kimning ta\u2019lim olish huquqi kafolatlangan bo\u2018lib, umumiy o\u2018rta ta\u2019limning majburiyligi va davlat ta\u2019lim muassasalarida bepul ta\u2019lim olish imkoniyatlari mustahkamlangan.<\/p>\n<p>Shuningdek, o\u2018qituvchilarning jamiyat va davlat hayotidagi alohida o\u2018rni e\u2019tirof etilgan. Ularning sha\u2019ni va qadr-qimmatini himoya qilish, kasbiy faoliyati uchun munosib sharoitlar yaratish davlatning muhim vazifasi sifatida belgilangan.<\/p>\n<p>Oila jamiyatning asosiy bo\u2018g\u2018ini sifatida davlat muhofazasiga olingan. Bolalarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, yoshlarning ta\u2019lim olishi, kasb egallashi va jamiyat hayotida faol ishtirok etishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish konstitutsiyaviy kafolatlar bilan mustahkamlangan.<\/p>\n<p><strong>Iqtisodiy erkinlik va ekologik xavfsizlik<\/strong><\/p>\n<p>Yangi tahrirdagi Konstitutsiyada xususiy mulk daxlsizligi, tadbirkorlik faoliyati erkinligi va halol raqobatni ta\u2019minlashga qaratilgan normalar ham o\u2018z aksini topgan.<\/p>\n<p>Xususiy mulkning davlat tomonidan himoya qilinishi, mulkdorning huquqlari qonun bilan kafolatlanishi iqtisodiyotni rivojlantirish, investitsiyalarni jalb qilish va yangi ish o\u2018rinlarini yaratishda muhim ahamiyat kasb etadi.<\/p>\n<p>Shu bilan birga, har kimning qulay atrof-muhitga ega bo\u2018lish huquqi Konstitutsiyada mustahkamlangan. Davlat ekologik muvozanatni saqlash, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va atrof-muhitni muhofaza qilish bo\u2018yicha zarur choralarni ko\u2018rishi shart.<\/p>\n<p>Bu esa ekologik xavfsizlikni ta\u2019minlash va kelajak avlodlar oldidagi mas\u2019uliyatni anglashda muhim huquqiy asos hisoblanadi.<\/p>\n<p><strong>Konstitutsiya \u2014 davlat va jamiyat taraqqiyotining mustahkam poydevori<\/strong><\/p>\n<p>Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning ahamiyati faqat unda belgilangan huquq va erkinliklar bilan cheklanmaydi. U davlat hokimiyati organlarining faoliyatini takomillashtirish, parlament va jamoatchilik nazoratini kuchaytirish, fuqarolik jamiyati institutlarini rivojlantirish hamda davlat organlarining xalq oldidagi mas\u2019uliyatini oshirishga ham xizmat qiladi.<\/p>\n<p>Biroq Konstitutsiyada belgilangan normalarning hayotda to\u2018liq amal qilishi har bir davlat organi, mansabdor shaxs va fuqaroning mas\u2019uliyatiga bog\u2018liq. Shu sababli aholining huquqiy savodxonligini oshirish, yoshlar o\u2018rtasida konstitutsiyaviy bilimlarni keng targ\u2018ib qilish va qonunlarga hurmat ruhini shakllantirish muhim vazifalardan hisoblanadi.<\/p>\n<p>O\u2018zbekiston Respublikasining yangi tahrirdagi Konstitutsiyasi mamlakatimizning demokratik taraqqiyoti, inson huquq va erkinliklarini ta\u2019minlash, ijtimoiy adolatni mustahkamlash hamda xalq farovonligini yuksaltirishning mustahkam huquqiy poydevoridir.<\/p>\n<p>Konstitutsiyaga hurmat \u2014 qonunga hurmat, qonunga hurmat esa inson qadri va huquqlariga hurmat demakdir. Asosiy Qonunimizda belgilangan tamoyillarni hayotga izchil tatbiq etish orqali adolatli, farovon va taraqqiy etgan Yangi O\u2018zbekistonni barpo etish barchamizning umumiy maqsadimizdir.<\/p>\n<p><strong>Jinoyat ishlari bo\u2018yicha<\/strong><\/p>\n<p><strong>Uzun tuman sudining raisi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p><strong>F.Mirzakulov<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Konstitutsiya har bir davlatning siyosiy, huquqiy va ijtimoiy taraqqiyotini belgilab beruvchi, davlat va jamiyat hayotining asosiy tamoyillarini o\u2018zida mujassam etgan oliy yuridik kuchga ega hujjatdir. Unda davlat hokimiyatining tashkil etilishi, inson va fuqarolarning huquqlari, erkinliklari hamda burchlari belgilab qo\u2018yiladi. O\u2018zbekiston Respublikasining 2023-yil 30-aprel kuni umumxalq referendumi asosida qabul qilingan yangi tahrirdagi Konstitutsiyasi mamlakatimiz hayotida muhim &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22367,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22366"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22366"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22368,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22366\/revisions\/22368"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}