\u201cOdil sudlov \u2014 2030\u201d: Yangi O\u02bbzbekistonda inson huquqlarini ishonchli himoya qiluvchi xalqchil va adolatli sud tizimini barpo etish strategiyasi sud-huquq islohotlarining izchil davom ettirilishini ta\u02bcminlash, qonun ustuvorligi talablariga, mustaqillik, ochiqlik va samaradorlik tamoyillariga javob beradigan zamonaviy sud tizimini shakllantirish, sudlar imijini yanada yaxshilash, aholining sudlarga bo\u02bblgan ishonchini mustahkamlash maqsadida \u201cSudlar \u2014 xalqchil va adolatli odil sudlov qo\u02bbrg\u02bboni va Yangi O\u02bbzbekistonning haqiqat ustuni\u201d shiori ostida ishlab chiqilgan.<\/p>\n
Strategiya Yangi O\u02bbzbekistonda sud hokimiyatini rivojlantirishning strategik maqsadlari va ustuvor yo\u02bbnalishlari hamda islohotlar natijasida erishiladigan maqsadlarni belgilaydi.<\/p>\n
Yangi O\u02bbzbekiston sud hokimiyatining yangilangan qiyofasini shakllantirishga qaratilgan islohotlar quyidagi 6 ta ustun asosida amalga oshiriladi:<\/p>\n
1.1. Sudlarning jamoatchilik bilan ishlash tizimini tubdan takomillashtirish, aholi bilan qayta aloqani samarali yo\u02bblga qo\u02bbyish.<\/p>\n
1.2. Sudlar faoliyatiga oid dolzarb masalalarni muhokama qilish va ularning yechimini ishlab chiqishda jamoatchilik vakillari ishtirokini yo\u02bblga qo\u02bbyish.<\/p>\n
1.3. Sudlar va sudyalar hamjamiyati organlari faoliyatining shaffofligini oshirish, har kim ularning faoliyatiga oid har qanday axborotni qonunga muvofiq olishini ta\u02bcminlash.<\/p>\n
1.4. Odil sudlov va sudyalar hamjamiyati organlari faoliyatiga oid milliy va xalqaro reyting hamda indekslardagi ko\u02bbrsatkichlarni yaxshilash, ularda yuqori pog\u02bbonalarga erishish.<\/p>\n
1.5. Sud-huquq sohasida muhim ahamiyatga ega sana va voqea-hodisalarni nishonlash, sud tizimi rivojlanishida chuqur iz qoldirgan shaxslarning hayotiy va kasbiy tajribasini o\u02bbrganish hamda yosh avlodga yetkazish amaliyotini yo\u02bblga qo\u02bbyish.<\/p>\n
1.6. Sudlarga murojaat qilgan fuqarolar va tadbirkorlik subyektlariga zamonaviy standartlarga muvofiq qulayliklar yaratish.<\/p>\n
2.1.1. Har bir tuman, shaharda fuqarolik ishlari bo\u02bbyicha sudlarni tashkil etish orqali fuqarolarning odil sudlovga erishish imkoniyatlarini kengaytirish.<\/p>\n
2.1.2. Fuqarolik va iqtisodiy sudlarda ortiqcha byurokratik protsessual qoidalarni maqbullashtirish orqali fuqaro va yuridik shaxslarning buzilgan huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini tezkorlik bilan tiklashga erishish.<\/p>\n
2.1.3. \u201cYagona darcha\u201d tamoyili asosida da\u02bcvo arizasi (ariza)ni qaytarish institutini isloh qilish orqali sudga murojaat qilish tartibini soddalashtirish.<\/p>\n
2.1.4. Iqtisodiy sudlarda transchegaraviy nizolarni ko\u02bbrib chiqishning protsessual asoslarini xalqaro standartlar bilan uyg\u02bbunlashtirish.<\/p>\n
2.1.5. Iqtisodiy sud ishlari yurituviga \u201ciqtisodiy ishlarni proaktiv boshqarish\u201d (Proactive Case Management) standartini joriy etish.<\/p>\n
2.1.6. Sud xarajatlarini to\u02bblash va taqsimlash tartibini yanada takomillashtirish.<\/p>\n
2.1.7. Sud ishlarini qayta ko\u02bbrib chiqish tartibini takomillashtirish orqali buzilgan huquqlar tezkorlik bilan tiklanishini ta\u02bcminlash.<\/p>\n
2.1.8. Sud hujjatlarining so\u02bbzsiz va o\u02bbz vaqtida ijro etilishini ta\u02bcminlash, majburiy ijro organlari bilan samarali hamkorlikni yo\u02bblga qo\u02bbyish.<\/p>\n
2.2.1. Sud qarorlarini qabul qilishda nafaqat qonun talablariga, balki adolat, mutanosiblik va oqilonalik kabi prinsiplarga rioya etishni ta\u02bcminlashga qaratilgan yondashuvlarni ishlab chiqish.<\/p>\n
2.2.2. Qonunchilikning aniq va bir xilda qo\u02bbllanishini ta\u02bcminlash maqsadida sud amaliyotini doimiy ravishda tahlil qilishning institutsional tizimini shakllantirish.<\/p>\n
2.2.3. Sud hujjatlarini tayyorlashning \u201csoddalashtirilgan sud hujjati\u201d modeliga asoslangan yangi standartlarini joriy qilish, ularning barcha uchun mantiqan tushunarli, qisqa va lo\u02bbnda, shuningdek, ijro etish uchun qulay bo\u02bblishini ta\u02bcminlash.<\/p>\n
2.2.4. Sud ishlarini yuritishda oqilona muddat tamoyili asosida ishning imkon qadar qisqa muddatda ko\u02bbrib chiqilishini ta\u02bcminlash.<\/p>\n
2.2.5. Sud protsessida taraflar tengligi tamoyilining to\u02bblaqonli amalga oshirilishini ta\u02bcminlash.<\/p>\n
2.3.1. Milliy sud-huquq tizimiga odil sudlov sifatini oshirish bo\u02bbyicha xalqaro standartlarni implementatsiya qilish.<\/p>\n
2.3.2. Sud nazoratini kuchaytirgan holda ayrim toifadagi ishlarni ko\u02bbrib chiqish vakolatini sudlardan tegishli davlat organlariga o\u02bbtkazish.<\/p>\n
2.3.3. Jamiyatdagi ehtiyoj va zamon talablaridan kelib chiqqan holda sudyalarni muayyan yo\u02bbnalishlar bo\u02bbyicha ixtisoslashtirish.<\/p>\n
2.3.4. Sudya yordamchisi va sud majlisi kotibining huquqiy maqomini mustahkamlash, ularning tashkiliy va protsessual funksiyalarini ajratish.<\/p>\n
2.4.1. Sudlarni odil sudlovni amalga oshirish bilan bog\u02bbliq bo\u02bblmagan vazifalardan ozod qilish va sud boshqaruvining zamonaviy modeli \u2014 sud ma\u02bcmurchiligi institutini joriy etish.<\/p>\n
2.4.2. Tuman, shahar sudlarida boshqaruv tizimini maqbullashtirish orqali sudyalarga ta\u02bcsir o\u02bbtkazish omillarini bartaraf etish.<\/p>\n
2.4.3. Sudyalarga nisbatan intizomiy ishlarni yuritish tartibini xalqaro standartlar asosida yanada takomillashtirish.<\/p>\n
2.4.4. Qoraqalpog\u02bbiston Respublikasi sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining Rayosatiga sudlov hay\u02bcatlari tarkibini mustaqil shakllantirish vakolatini berish.<\/p>\n
2.4.5. Sud hokimiyatining mustaqilligini ta\u02bcminlashga to\u02bbsqinlik qilayotgan omillarni bartaraf etish.<\/p>\n
III. \u201cKafolatlangan adolat\u201d \u2014 qonuniy, adolatli va asoslantirilgan sud qarorlarini qabul qilish, ularning sifati va barqarorligini ta\u02bcminlash orqali fuqarolarning buzilgan huquqlarini sudda tiklash kafolatlarini kuchaytirish<\/p>\n
3.1.1. Jinoyat sud ishlarini yuritishda jamoatchilik ishtirokini kengaytirish maqsadida xalq vakillari hay\u02bcati institutini (jury) joriy etish.<\/p>\n
3.1.2. Shaxsning huquqlarini cheklash va unga nisbatan protsessual majburlov choralarini qo\u02bbllash ustidan sud nazoratini kengaytirish.<\/p>\n
3.1.3. \u201cXabeas korpus\u201d instituti doirasini kengaytirish maqsadida tezkor-qidiruv tadbirlari hamda tergovga qadar, surishtiruv va tergov harakatlarini o\u02bbtkazish ustidan sud nazoratini kuchaytirish.<\/p>\n
3.1.4. Ayblanuvchiga nisbatan muqobil ehtiyot choralarini qo\u02bbllash amaliyotini kengaytirish.<\/p>\n
3.1.5. Jinoyat sud ishlarini yuritish tizimini yanada liberallashtirish maqsadida yarashuv va aybga iqrorlik kelishuvi institutlarini qo\u02bbllash tartibini takomillashtirish hamda ularning doirasini kengaytirish.<\/p>\n
3.1.6. Jinoyat sud ishlarini yuritishda xalqaro standartlar asosida inson huquqlarining himoyasini yanada kuchaytirish.<\/p>\n
3.1.7. Sud qarorlarining ijrosini ta\u02bcminlash mexanizmlarini yanada takomillashtirish.<\/p>\n
3.2.1. Davlat organlari faoliyatida fuqaro va yuridik shaxslarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari buzilishining oldini olish ustidan sud nazoratini kuchaytirish.<\/p>\n
3.2.2. Ma\u02bcmuriy sudlarga taalluqli bo\u02bblgan nizolar doirasini kengaytirish orqali fuqarolar va yuridik shaxslarning sud himoyasidan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish.<\/p>\n
3.2.3. Fuqaro va yuridik shaxslarning davlat bilan munosabatlarida o\u02bbz huquqlarini samarali himoya qilishini ta\u02bcminlashning zamonaviy institutlarini joriy etish.<\/p>\n
3.2.4. Ma\u02bcmuriy sud hujjatlarining so\u02bbzsiz va belgilangan muddatlarda majburiy ijrosini ta\u02bcminlashga qaratilgan ta\u02bcsirchan mexanizmni joriy etish.<\/p>\n
3.3.1. Fuqarolik va iqtisodiy sudlarda taraflarni yarashtirish tartibining samaradorligini oshirish maqsadida sud tarkibida sud mediatsiyasi institutini joriy qilish.<\/p>\n
3.3.2. Ayrim toifadagi ishlar bo\u02bbyicha nizoni sudgacha hal qilishning majburiy tartibini joriy etish.<\/p>\n
4.1.1. Odil sudlov tizimi uchun uzluksiz kadrlar tayyorlash zanjirini (Pipeline model) joriy etish.<\/p>\n
4.1.2. Sudyalikka nomzodlar, sudyalar va sud apparati xodimlarining kasbiy kompetensiyalar profilini shakllantirish dasturini ishga tushirish.<\/p>\n
4.1.3. Odil sudlov akademiyasini xalqaro standartlar va ilg\u02bbor xorijiy tajriba asosida transformatsiya qilish orqali uni mamlakatimiz va xalqaro miqyosda tan olingan nufuzli ta\u02bclim muassasasiga aylantirish.<\/p>\n
4.1.4. Zamonaviy sharoitlarda dolzarb masalalar bo\u02bbyicha sudyalar va sud apparati xodimlarining bilim hamda ko\u02bbnikmalarini oshirish tizimini yo\u02bblga qo\u02bbyish.<\/p>\n
4.1.5. Odil sudlov va sudyalar hamjamiyati yo\u02bbnalishida rivojlangan xorijiy davlatlarning ilg\u02bbor tajribasini tizimli va izchil o\u02bbrganish hamda uni milliy qonunchilikka implementatsiya qilish ishlarini yo\u02bblga qo\u02bbyish.<\/p>\n
4.1.6. Sudyalar, ayniqsa, quyi sudlarda faoliyat yuritadigan sudyalar va sud apparati xodimlarini xorijiy mamlakatlarning sud kadrlarini tayyorlovchi ta\u02bclim muassasalari, sohaviy ilmiy-tadqiqot institutlari, sudlar va sudyalar hamjamiyati organlarida stajirovkadan o\u02bbtkazish va malakasini oshirish amaliyotini tizimli ravishda tashkil etish.<\/p>\n
4.1.7. Odil sudlov sifatini tubdan oshirish maqsadida sud tizimiga yuqori malakali kadrlarni jalb etish mexanizmlarini takomillashtirish.<\/p>\n
4.1.8. BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 2025-yil 4-martda qabul qilingan \u201cSudyalar va sud xodimlari farovonligi xalqaro kuni to\u02bbg\u02bbrisida\u201dgi rezolyutsiyadagi tavsiyalarni bosqichma-bosqich amalga oshirish maqsadida sudyalar va sud apparati xodimlarining farovonligini ta\u02bcminlash, sog\u02bblig\u02bbini muhofaza qilish choralarini ko\u02bbrish.<\/p>\n
4.2.1. Sudyalar va sud apparati xodimlari faoliyatida korrupsiyaviy xavf-xatarlarni baholash va bartaraf etish, manfaatlar to\u02bbqnashuvi va korrupsiyaning boshqa ko\u02bbrinishlariga qarshi kurashish bo\u02bbyicha zamonaviy va samarali tizimni joriy etish.<\/p>\n
4.2.2. Sud hokimiyatida komplayens nazorat tizimi va halollik standartlarini keng joriy etish, sudyalar va sud apparati xodimlarining korrupsiyaga qarshi kurashish sohasidagi bilim va ko\u02bbnikmalarini doimiy ravishda oshirib borish.<\/p>\n
5.1. \u201cRaqamli sud\u201d konsepsiyasi asosida sud ishlarini yuritishda qog\u02bboz shaklidan voz kechish, sud ishlarining yuritilishi, hujjat aylanmasini to\u02bbliq elektron shaklga o\u02bbtkazish va raqamli transformatsiyani yakunlash.<\/p>\n
5.2. Sudlar faoliyatida raqamlashtirish jarayonlarini yanada jadallashtirish orqali jismoniy va yuridik shaxslarga odil sudlovdan foydalanish imkoniyatini kengaytirish.<\/p>\n
5.3. Sudyaning odil sudlovni amalga oshirish bo\u02bbyicha mutlaq vakolatini saqlab qolgan holda sun\u02bciy intellekt texnologiyalaridan xavfsiz, mas\u02bculiyatli va maqsadli foydalanishni ta\u02bcminlash.<\/p>\n
6.1. Sud va sudyalar hamjamiyati organlarining xorijiy davlatlarning tegishli organlari bilan hamkorlik aloqalarini yanada mustahkamlash va o\u02bbzaro manfaatli munosabatlarni yangi bosqichga olib chiqish.<\/p>\n
6.2. O\u02bbzbekiston fuqarolari ko\u02bbp bo\u02bblgan va iqtisodiy hamkorlik jadal rivojlanayotgan davlatlarning sud va adliya organlari bilan hamkorlikni kuchaytirish.<\/p>\n
6.3. Odil sudlov va sudyalar hamjamiyatining yetakchi xalqaro va mintaqaviy tashkilotlar bilan hamkorligini faollashtirish, ushbu tashkilotlarga, shu jumladan, ularning boshqaruv organlariga O\u02bbzbekiston vakillarini ilgari surish.<\/p>\n
O\u02bbzbekiston Respublikasi sud tizimi 2030-yilga kelib aholining ishonchiga sazovor bo\u02bblgan, sifatli va barqaror odil sudlovni amalga oshiradigan, inson huquqlari va erkinliklarini samarali himoya qiladigan, zamonaviy raqamli texnologiyalar hamda sun\u02bciy intellekt asosida faoliyat yuritadigan, shuningdek, davlat hokimiyatining korrupsiyaga nisbatan mutlaqo murosasizlik, yuksak professionalizm va ochiqlik namunasi bo\u02bblgan bo\u02bbg\u02bbiniga aylanishi maqsad qilingan.<\/p>\n
Termiz tumanlararo<\/strong><\/p>\n ma\u2019muriy sudi <\/strong>sudya yordamchisi<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n M.Juma<\/strong>y<\/strong>ev<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u201cOdil sudlov \u2014 2030\u201d: Yangi O\u02bbzbekistonda inson huquqlarini ishonchli himoya qiluvchi xalqchil va adolatli sud tizimini barpo etish strategiyasi sud-huquq islohotlarining izchil davom ettirilishini ta\u02bcminlash, qonun ustuvorligi talablariga, mustaqillik, ochiqlik va samaradorlik tamoyillariga javob beradigan zamonaviy sud tizimini shakllantirish, sudlar imijini yanada yaxshilash, aholining sudlarga bo\u02bblgan ishonchini mustahkamlash maqsadida \u201cSudlar \u2014 xalqchil va adolatli odil …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22044,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22043"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22043"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22043\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22045,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22043\/revisions\/22045"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22044"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22043"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22043"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22043"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}