Bugungi kunda korrupsiyaga qarshi kurashish davlat siyosatining eng muhim va ustuvor yo\u2018nalishlaridan biridir. Korrupsiya jamiyat taraqqiyotiga, qonun ustuvorligiga, fuqarolarning davlat organlariga bo\u2018lgan ishonchiga jiddiy zarar yetkazadigan salbiy hodisa hisoblanadi.<\/p>\n
Ayniqsa, sud-huquq tizimida korrupsiyaning har qanday ko\u2018rinishiga yo\u2018l qo\u2018yilishi mutlaqo nomaqbuldir. Chunki sud \u2014 insonning huquq va erkinliklari, qonuniy manfaatlari himoya qilinadigan, adolat qaror topadigan muhim davlat instituti hisoblanadi.<\/p>\n
Shu sababli sud tizimida korrupsiyaga nisbatan \u201cmurosasiz munosabat\u201d<\/strong> tamoyilini qaror toptirish, korrupsiyaviy xavf-xatarlarni oldindan aniqlash va ularning oldini olish, sud faoliyatining ochiqligi va shaffofligini ta\u2019minlash muhim vazifa hisoblanadi.<\/p>\n 2026-yilni korrupsiyaga qarshi kurashishda yangi, yanada qat\u2019iy choralar ko\u2018riladigan davr sifatida qabul qilishimiz, har bir sudya va sud xodimi o\u2018z faoliyatida korrupsiyaning har qanday ko\u2018rinishiga qarshi qat\u2019iy pozitsiyani egallashi lozim.<\/p>\n Korrupsiya faqat pora olish yoki berish bilangina cheklanmaydi. Mansab vakolatlarini shaxsiy manfaat yo\u2018lida suiiste\u2019mol qilish, tanish-bilishchilik, qarindosh-urug\u2018chilik, manfaatlar to\u2018qnashuvini yashirish, xizmat mavqeidan noqonuniy foydalanish ham korrupsiyaviy xavf tug\u2018dirishi mumkin.<\/p>\n Korrupsiyaning eng xavfli jihatlaridan biri shundaki, u davlat institutlariga bo\u2018lgan ishonchni pasaytiradi.<\/p>\n Fuqaroda \u201cpul yoki tanish-bilish orqali masalani hal qilish mumkin\u201d degan tushuncha shakllansa, bu qonun ustuvorligiga katta zarar yetkazadi.<\/p>\n Shuning uchun korrupsiyaga qarshi kurash faqat huquqni muhofaza qiluvchi organlarning vazifasi emas. Bu \u2014 har bir davlat xizmatchisi, har bir sud xodimining fuqarolik va xizmat burchidir.<\/p>\n Sud tizimining asosiy vazifasi \u2014 odil sudlovni amalga oshirish va fuqarolarning huquq hamda qonuniy manfaatlarini himoya qilishdir.<\/p>\n Sud faoliyatida korrupsiyaning mavjud bo\u2018lishi odil sudlov prinsiplariga bevosita tahdid soladi.<\/p>\n Shu sababli sud tizimida quyidagi tamoyillar qat\u2019iy ta\u2019minlanishi lozim:<\/p>\n qonuniylik; korrupsiyaga nisbatan murosasizlik.<\/p>\n Sud xodimi fuqarolardan xizmat vazifasini bajarish evaziga hech qanday noqonuniy manfaat talab qilmasligi, taklif qilinayotgan noqonuniy manfaatni rad etishi va bunday holat haqida belgilangan tartibda xabar berishi kerak.<\/p>\n Sud apparati xodimlari sud faoliyatining kundalik tashkiliy va texnik jarayonlarini ta\u2019minlaydi.<\/p>\n Shuning uchun ular: fuqarolar bilan muomala qilishda odob-axloq qoidalariga rioya qilishi; xizmat mavqeidan shaxsiy manfaat uchun foydalanmasligi; xizmatga oid ma\u2019lumotlardan noqonuniy foydalanmasligi; hujjatlarni qonunchilik talablariga muvofiq yuritishi; fuqarolardan noqonuniy to\u2018lov yoki boshqa manfaat talab qilmasligi; manfaatlar to\u2018qnashuviga yo\u2018l qo\u2018ymasligi; korrupsiyaviy holatlar haqida rahbariyat yoki vakolatli organlarga xabar berishi lozim.<\/p>\n Oddiy ko\u2018ringan \u201ciltimos\u201d, \u201ctanish orqali yordam\u201d, \u201ckichik sovg\u2018a\u201d kabi holatlarga ham befarq qarash mumkin emas.<\/p>\n Korrupsiyaning katta shakllari ko\u2018pincha kichik va e\u2019tiborsiz qoldirilgan noqonuniy harakatlardan boshlanadi.<\/p>\n Korrupsiyaning oldini olishda manfaatlar to\u2018qnashuvini aniqlash va boshqarish muhim ahamiyatga ega.<\/p>\n Manfaatlar to\u2018qnashuvi xodimning shaxsiy manfaatlari uning xizmat vazifalarini xolis va obyektiv bajarishiga ta\u2019sir qilishi mumkin bo\u2018lgan holatlarda yuzaga keladi.<\/p>\n Bunday vaziyatda xodim o\u2018zining shaxsiy manfaatini xizmat manfaatidan ustun qo\u2018ymasligi kerak.<\/p>\n Agar manfaatlar to\u2018qnashuvi yuzaga kelsa, uni yashirish emas, balki belgilangan tartibda ma\u2019lum qilish va bartaraf etish zarur.<\/p>\n Sud faoliyatini raqamlashtirish korrupsiyaviy xavflarni kamaytirishda muhim ahamiyatga ega.<\/p>\n Elektron hujjat aylanishi, elektron sud xizmatlari, sud majlislarining ochiqligi, ishlarni avtomatik taqsimlash kabi mexanizmlar inson omilini kamaytirishga xizmat qiladi.<\/p>\n Inson omili qancha kamayib, jarayonlar qancha ko\u2018p avtomatlashtirilsa, noqonuniy aralashuv va korrupsiyaviy kelishuvlar uchun imkoniyatlar shuncha qisqaradi.<\/p>\n Shu sababli raqamlashtirishni faqat texnik jarayon sifatida emas, balki korrupsiyaning oldini olishning muhim mexanizmi sifatida ko\u2018rishimiz lozim.<\/p>\n Korrupsiyaga qarshi kurashning eng samarali yo\u2018li \u2014 jinoyat sodir bo\u2018lgandan keyin jazolash emas, balki uning oldini olishdir.<\/p>\n Buning uchun sud tizimida korrupsiyaviy xavflarni muntazam tahlil qilish zarur.<\/p>\n Masalan: Ushbu yo\u2018nalishlarda nazorat va shaffoflikni kuchaytirish korrupsiyaning oldini olishga yordam beradi.<\/p>\n Korrupsiyaga qarshi kurashda eng muhim tushuncha \u2014 murosasizlik.<\/p>\n Murosasizlik deganda faqat korrupsiyaga aralashmaslik emas, balki korrupsiyaning har qanday ko\u2018rinishiga befarq bo\u2018lmaslik tushuniladi.<\/p>\n Agar xodim korrupsiyaviy holatni ko\u2018rsa va indamasa, bu ham korrupsiyaga qarshi kurash samaradorligini pasaytiradi.<\/p>\n Shuning uchun har bir sud xodimi:<\/p>\n \u201cMen korrupsiyaga aralashmayman, uni yashirmayman va unga befarq qaramayman\u201d<\/strong> degan qat\u2019iy pozitsiyani egallashi kerak.<\/p>\n Korrupsiyaga qarshi kurash faqat rahbarning yoki alohida xodimning vazifasi emas.<\/p>\n Sud jamoasida sog\u2018lom muhit shakllantirilishi kerak. Xodimlar o\u2018rtasida halollik, adolat, o\u2018zaro hurmat va qonuniylik ustuvor bo\u2018lishi lozim.<\/p>\n Rahbarlar esa xodimlarga shaxsiy namuna bo\u2018lishi, korrupsiyaviy xavflarga befarq bo\u2018lmasligi va aniqlangan kamchiliklarni o\u2018z vaqtida bartaraf etishi zarur.<\/p>\n Korrupsiyaga qarshi kurashni faqat qonun yoki buyruq bilan ta\u2019minlab bo\u2018lmaydi.<\/p>\n Buning uchun avvalo har bir xodimning ichki mas\u2019uliyati va halolligi shakllanishi kerak.<\/p>\n Har bir sud xodimi o\u2018ziga quyidagi savollarni berishi lozim: Men xizmat vakolatimdan to\u2018g\u2018ri foydalanyapmanmi?<\/strong> Qabul qilayotgan qarorim yoki bajarayotgan harakatim xolis va qonuniymi? Menda manfaatlar to\u2018qnashuvi mavjud emasmi? Mening harakatim sudga bo\u2018lgan ishonchga ta\u2019sir qilmayaptimi? <\/strong>Agar har bir xodim o\u2018z faoliyatini ana shu mezonlar asosida baholasa, korrupsiyaning oldini olish bo\u2018yicha katta natijaga erishish mumkin.<\/p>\n Xulosa qilib aytganda, korrupsiyaga qarshi kurash \u2014 bir kunlik yoki bir yillik kampaniya emas. Bu doimiy va tizimli jarayondir.<\/p>\n Sudlar uchun esa korrupsiyaga qarshi kurashning ahamiyati yanada yuqori. Chunki sudga murojaat qilgan fuqaro, avvalo, adolatga ishonadi.<\/p>\n Agar sud tizimida korrupsiyaga yo\u2018l qo\u2018yilmasa, qonun ustuvorligi ta\u2019minlanadi, fuqarolarning sudlarga bo\u2018lgan ishonchi ortadi va jamiyatda adolat tamoyillari yanada mustahkamlanadi.<\/p>\n Shu bois 2026-yilda sud tizimining asosiy maqsadlaridan biri sifatida quyidagi qat\u2019iy tamoyilni ilgari surish mumkin: \u201cKorrupsiyaga \u2014 mutlaqo murosasiz munosabat!\u201d \u201cSud \u2014 adolat maskani. Adolat esa halollikdan boshlanadi.\u201d <\/strong><\/p>\n Har bir sudya va har bir sud xodimi korrupsiyaga qarshi kurashda shaxsiy namuna bo\u2018lishi, qonuniylik va halollikni o\u2018z faoliyatining asosiy mezoniga aylantirishi lozim.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Termiz tumanlararo ma\u2019muriy sudi <\/strong><\/p>\n sudy<\/strong>a<\/strong> yordamchisi<\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n S.M.Safarov<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bugungi kunda korrupsiyaga qarshi kurashish davlat siyosatining eng muhim va ustuvor yo\u2018nalishlaridan biridir. Korrupsiya jamiyat taraqqiyotiga, qonun ustuvorligiga, fuqarolarning davlat organlariga bo\u2018lgan ishonchiga jiddiy zarar yetkazadigan salbiy hodisa hisoblanadi. Ayniqsa, sud-huquq tizimida korrupsiyaning har qanday ko\u2018rinishiga yo\u2018l qo\u2018yilishi mutlaqo nomaqbuldir. Chunki sud \u2014 insonning huquq va erkinliklari, qonuniy manfaatlari himoya qilinadigan, adolat qaror topadigan muhim …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22041,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8,7],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22040"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22040"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22040\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22042,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22040\/revisions\/22042"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22041"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22040"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nxolislik;
\nmustaqillik;
\nadolatlilik;
\nhalollik;
\nshaffoflik;
\nmanfaatlar to\u2018qnashuvining oldini olish;<\/p>\n
\nfuqarolar bilan bevosita muloqot qilinadigan lavozimlar; hujjatlarni qabul qilish va rasmiylashtirish jarayonlari; davlat xaridlari; moddiy boyliklardan foydalanish; kadrlarni ishga qabul qilish; xizmat vakolatlaridan foydalanish; manfaatlar to\u2018qnashuvi mavjud bo\u2018lishi mumkin bo\u2018lgan vaziyatlar.<\/p>\n