Keyingi yillarda mamlakatimizda korrupsiyaga qarshi kurashish, jamiyatda korrupsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni shakllantirish borasida keng ko\u02bblamli islohotlar amalga oshirilmoqda.<\/p>\n
Jumladan, davlat boshqaruvida samarali va ta\u02bcsirchan jamoatchilik nazoratini amalga oshirish uchun zarur shart-sharoitlar yaratilib, korrupsiyaga oid huquqbuzarliklar sodir etilishining oldini olishga qaratilgan tizim shakllantirildi.<\/p>\n
Biroq ko\u02bbrilayotgan tizimli choralarga qaramay, bir qator sohalarda korrupsiya holatlari yuqoriligicha saqlanib qolayotganligi korrupsiyaga qarshi kurashish ishlari samaradorligini oshirish, korrupsiyaga oid jinoyatlar sodir etganlik uchun javobgarlik muqarrarligini ta\u02bcminlash, shuningdek yoshlarni korrupsiyaga nisbatan murosasizlik ruhida tarbiyalash zaruriyatini yuzaga keltirmoqda.<\/p>\n
Ushbu Qonun bilan O\u02bbzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga korrupsiyaga oid jinoyatlar uchun javobgarlik va jazo choralarini kuchaytirishga, Korrupsiyaga qarshi kurashish bo\u02bbyicha milliy va hududiy kengashlar, Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi, komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat tuzilmalari faoliyatining samaradorligini yanada oshirishga, korrupsiyaga oid jinoyatlarning aniq ro\u02bbyxatini belgilashga, korrupsiya haqida xabar bergan shaxslarning xavfsizligini ta\u02bcminlashga, davlat xaridlarini amalga oshirishda korrupsiyaviy omillarni qisqartirishga, shuningdek yoshlarda korrupsiyaga nisbatan murosasiz munosabat shakllantirilishini yoshlarga oid davlat siyosatining asosiy yo\u02bbnalishlaridan biri sifatida belgilashga qaratilgan qo\u02bbshimcha va o\u02bbzgartirishlar kiritilmoqda.<\/p>\n
Mazkur Qonun korrupsiyaga oid jinoyatlar uchun javobgarlik muqarrarligini ta\u02bcminlashga, korrupsiyaga qarshi kurashish orqali fuqarolarning huquqlari va erkinliklarini himoya qilishga xizmat qiladi.<\/p>\n
Davlat organlari va tashkilotlarining komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat tuzilmalari xodimlari davlat himoyasidadir.<\/p>\n
Davlat organlari va tashkilotlarining komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat tuzilmalari xodimlarining turar joyiga yoki xizmat xonasiga, foydalanadigan transportiga kirish, ularni ko\u02bbzdan kechirish, ularda tintuv o\u02bbtkazish yoki ulardan ashyoni olish, ularning telefondagi so\u02bbzlashuvlarini eshitish, xodimlarni ko\u02bbzdan kechirish va ularni shaxsiy tintuv qilish, shuningdek ularning xat-xabarlarini, ularga tegishli ashyolar va hujjatlarni ko\u02bbzdan kechirish, olib qo\u02bbyish yoxud olish faqat O\u02bbzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining yozma ruxsati bilan, belgilangan tartibda amalga oshirilishi mumkin.<\/p>\n
Davlat organlari va tashkilotlarining komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat tuzilmalari xodimini, shu jumladan u bilan mehnat shartnomasi tugatilganidan yoki xizmatdan bo\u02bbshatilganidan keyin ikki yil ichida sobiq xodimini guvoh yoki gumon qilinuvchi sifatida so\u02bbroq qilishga, ularga nisbatan qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini qo\u02bbllashga va ushlab turishga O\u02bbzbekiston Respublikasi Bosh prokurori xabardor etilgan holda, belgilangan tartibda yo\u02bbl qo\u02bbyiladi.<\/p>\n
Davlat organlari va tashkilotlarining komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat tuzilmalari xodimlariga nisbatan jinoyat ishi faqat O\u02bbzbekiston Respublikasi Bosh prokurori tomonidan qo\u02bbzg\u02bbatilishi mumkin.<\/p>\n
Davlat organlari va tashkilotlarining komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat tuzilmalari xodimlari qonunchilikda belgilangan tartibda huquqiy va ijtimoiy jihatdan himoya qilinadi\u201d.<\/p>\n
Jinoyat kodeksida korrupsiyaga oid jinoyatlarning aniq ro\u2018yxati belgilandi. Jumladan, ayrim o\u2018zlashtirish, firibgarlik, mansab vakolatini suiiste\u2019mol qilish, pora olish, pora berish va boshqa tegishli jinoyatlar shu toifaga kiritildi.<\/p>\n
Korrupsiyaga oid jinoyat sodir etganlikda aybdor deb topilgan shaxslar<\/strong> maxsus elektron reyestrga kiritiladi.<\/p>\n Reyestrga kiritilgan shaxslarga, jumladan: davlat xizmatiga kirish; saylanadigan yoki alohida tartibda tayinlanadigan lavozimlarga nomzod bo\u2018lish; davlat organlari huzuridagi ayrim jamoatchilik va kollegial organlarda a\u2019zo bo\u2018lish; ayrim davlat xaridlarida va davlat-xususiy sheriklikda ishtirok etish; davlat ulushi yuqori bo\u2018lgan tashkilotlar hamda davlat ta\u2019lim muassasalarida ayrim rahbarlik lavozimlarini egallash bo\u2018yicha cheklovlar belgilandi.<\/p>\n Davlat organlari va tashkilotlarida komplayens hamda korrupsiyaga qarshi ichki nazorat tuzilmalari<\/strong> faoliyati huquqiy jihatdan mustahkamlandi. Ularning korrupsiyaviy holatlarni aniqlash va tegishli materiallarni taqdim etish bo\u2018yicha vakolatlari kuchaytirildi.<\/p>\n Davlat organlari, hududlar va sohalar kesimida korrupsiyaviy xavf-xatarlar xaritasini shakllantirish<\/strong> mexanizmi joriy qilindi. Ya\u2019ni korrupsiya kelib chiqishi mumkin bo\u2018lgan yo\u2018nalishlarni oldindan aniqlash va profilaktika qilishga urg\u2018u beriladi. .<\/p>\n Qonun ayrim korrupsiyaga bog\u2018liq jinoyatlar uchun jazoni muddatidan lgari yengillashtirish yoki shartli ravishda ozod qilish imkoniyatlarini cheklovchi normalarni ham kiritdi. O\u2018RQ-1155ning muhim jihati shundaki, u faqat jazoni kuchaytirish<\/strong> bilan cheklanmaydi. Uchta yo\u2018nalish bir vaqtning o\u2018zida kuchaytirilmoqda: Masalan, mansabdor shaxs korrupsiyaga oid jinoyat sodir etganlikda sud tomonidan aybdor deb topilsa, faqat jinoyat ishi bo\u2018yicha jazo bilan masala tugamaydi \u2014 qonunda nazarda tutilgan hollarda u elektron reyestrga kiritilishi va tegishli huquqiy cheklovlarga duch kelishi<\/strong> mumkin.<\/p>\n Qisqa xulosa:<\/strong> O\u2018RQ-1155ning asosiy maqsadi \u2014 korrupsiyaga qarshi kurashni \u201cjinoyat sodir bo\u2018lgandan keyin jazolash\u201d modelidan tashqari, korrupsiyaviy xavfni oldindan aniqlash, ichki nazoratni kuchaytirish, korrupsiyaga oid jinoyatlarni yagona tartibda hisobga olish va javobgarlik muqarrarligini ta\u2019minlash<\/strong> tizimiga kuchaytirishdir.<\/p>\n Qonunning asosiy yo\u2018nalishi \u2014 korrupsiyaga oid jinoyatlar uchun javobgarlik muqarrarligini ta\u2019minlash<\/strong> va davlat organlarida korrupsiyaning oldini olish mexanizmlarini kuchaytirishdir. Qonun bilan 3 ta kodeks va 5 ta qonunga o\u2018zgartirish va qo\u2018shimchalar kiritilgan.<\/p>\n Sud tizimi uchun bu, avvalo, sudyalar va sud xodimlarining xizmat faoliyatida korrupsiyaviy xavflarni oldindan aniqlash va bartaraf etish mexanizmlarining kuchayishini anglatadi.<\/p>\n Jinoyat kodeksida \u201ckorrupsiyaga oid jinoyatlar\u201d<\/strong> tushunchasi alohida belgilandi. Unga 18 turdagi jinoyat, jumladan pora olish, pora berish, pora olish-berishda vositachilik, mansab vakolatini suiiste\u2019mol qilish va mansab soxtakorligining ayrim shakllari<\/strong> kiritilgan.<\/p>\n Masalan: Sud xodimi yoki boshqa mansabdor shaxs xizmat vakolatidan foydalanib pora olsa va sud hukmi bilan aybdor deb topilsa, bu shaxsga nisbatan faqat jinoiy jazo emas, balki qonunda nazarda tutilgan boshqa huquqiy oqibatlar ham qo\u2018llanadi.<\/p>\n Korrupsiyaga oid jinoyat sodir etishda aybdor deb topilgan shaxslar<\/strong> maxsus elektron reyestrga kiritiladi. Ayblov hukmi qonuniy kuchga kirgandan keyin ma\u2019lumotlar 3 ish kuni ichida<\/strong> reyestrga kiritilishi belgilangan. Ma\u2019lumotlar sudlanganlik muddati davomida saqlanadi.<\/p>\n Bu yerda muhim jihat: shunchaki gumon qilinish yoki jinoyat ishi qo\u2018zg\u2018atilishi reyestrga kiritish uchun yetarli emas.<\/strong> Qonunda aynan korrupsiyaga oid jinoyatni sodir etishda aybdor deb topilgan shaxslar<\/strong> haqida so\u2018z bormoqda.\u00a0 Agar sud xodimi korrupsiyaga oid jinoyat bo\u2018yicha qonuniy kuchga kirgan hukm bilan aybdor deb topilsa, masala faqat jinoyat jazosi bilan tugamaydi. Reyestrga kiritilishi sababli qonunda belgilangan ayrim sohalarda cheklovlar yuzaga keladi. Jumladan, davlat xizmatiga kirish, ayrim saylanadigan yoki tayinlanadigan lavozimlarga nomzod bo\u2018lish va boshqa qonunda ko\u2018rsatilgan faoliyat turlariga cheklovlar mavjud. Bu yerda sudya va sud xodimini bir xil deb qarash to\u2018g\u2018ri emas<\/strong>. O\u2018RQ-1155 umumiy korrupsiyaga qarshi mexanizmlarni kuchaytiradi, biroq sudyaning maxsus maqomi, sud hokimiyati mustaqilligi va sudyaga nisbatan qo\u2018llanadigan alohida tartiblar ham mavjud. Shuning uchun: \u201cReyestrga kiritildi = avtomatik ravishda sudyalik lavozimidan ozod qilinadi\u201d <\/strong>degan xulosani chiqarish to\u2018g\u2018ri emas. Bunday masala sudyalar maqomi va sud hokimiyatiga oid maxsus qonunchilik bilan birgalikda baholanadi. O\u2018RQ-1155ni sud tizimi nuqtayi nazaridan quyidagi zanjir orqali tushunish qulay: korrupsiyaviy xavfni aniqlash \u2192 oldini olish \u2192 korrupsiyaga oid jinoyatni aniqlash \u2192 sudda aybni isbotlash \u2192 qonuniy kuchga kirgan hukm \u2192 elektron reyestr \u2192 qonunda belgilangan huquqiy cheklovlar. <\/strong><\/p>\n Shuningdek, qonun korrupsiyaga qarshi ichki nazorat va komplayens tizimlarini kuchaytirish hamda korrupsiyaviy xavf-xatarlarni aniqlashga qaratilgan mexanizmlarni ham nazarda tutadi.\u00a0 Qisqasi:<\/strong> O\u2018RQ-1155 sud tizimi uchun faqat \u201cjazoni kuchaytirish\u201d haqidagi qonun emas. Uning asosiy g\u2018oyasi \u2014 korrupsiya sodir bo\u2018lishining oldini olish, korrupsiyaviy xavfni oldindan aniqlash va korrupsiyaga oid jinoyat sodir etgan shaxsga nisbatan javobgarlikning muqarrarligini ta\u2019minlash<\/strong>.<\/p>\n Termiz tumanlararo \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n ma\u2019muriy sudi sudy<\/strong>a<\/strong> yordamchisi <\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0<\/strong><\/p>\n S.M.Safarov<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Keyingi yillarda mamlakatimizda korrupsiyaga qarshi kurashish, jamiyatda korrupsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni shakllantirish borasida keng ko\u02bblamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Jumladan, davlat boshqaruvida samarali va ta\u02bcsirchan jamoatchilik nazoratini amalga oshirish uchun zarur shart-sharoitlar yaratilib, korrupsiyaga oid huquqbuzarliklar sodir etilishining oldini olishga qaratilgan tizim shakllantirildi. Biroq ko\u02bbrilayotgan tizimli choralarga qaramay, bir qator sohalarda korrupsiya holatlari yuqoriligicha saqlanib qolayotganligi …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22038,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22037"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22037"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22037\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22039,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22037\/revisions\/22039"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22038"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22037"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22037"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}