{"id":21902,"date":"2026-08-18T12:27:05","date_gmt":"2026-08-18T09:27:05","guid":{"rendered":"https:\/\/nor.uz\/?p=21902"},"modified":"2026-08-18T12:27:07","modified_gmt":"2026-08-18T09:27:07","slug":"yer-uchastkasidan-ozboshimchalik-bilan-foydalanish-javobgarlikka-sabab-boladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nor.uz\/?p=21902","title":{"rendered":"YER UCHASTKASIDAN O\u2018ZBOSHIMCHALIK BILAN FOYDALANISH JAVOBGARLIKKA SABAB BO\u2018LADI"},"content":{"rendered":"<p>Yer uchastkasini o\u2018zboshimchalik bilan egallab olish yoki unga nisbatan qonuniy huquq mavjud bo\u2018lmagan holda undan foydalanish ayrim hollarda nafaqat ma\u2019muriy, balki jinoiy javobgarlikka ham sabab bo\u2018lishi mumkin.<\/p>\n<p>O\u2018zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 229\u00b9-moddasiga ko\u2018ra, yer uchastkalarini o\u2018zboshimchalik bilan egallab olish, shu jumladan ushbu yer uchastkalariga nisbatan qonuniy huquqlari mavjud bo\u2018lmagan holda ulardan foydalanish uchun ma\u2019muriy jazo qo\u2018llanilganidan keyin xuddi shunday harakatni sodir etish jinoiy javobgarlikka sabab bo\u2018ladi.<\/p>\n<p>Bunday qilmish uchun bazaviy hisoblash miqdorining <strong>300 baravaridan<br \/>\n400 baravarigacha miqdorda jarima<\/strong><strong>, <\/strong><strong>uch yilgacha axloq tuzatish ishlari<\/strong><strong>, <\/strong><strong>besh yilgacha ozodlikni cheklash<\/strong> yoki <strong>besh yilgacha ozodlikdan mahrum qilish<\/strong> jazosi qo\u2018llanilishi mumkin.<\/p>\n<p>Shuningdek, sug\u2018oriladigan yer uchastkalarini ularda qurilish ishlarini amalga oshirgan holda o\u2018zboshimchalik bilan egallab olish yanada og\u2018irroq jinoiy javobgarlikka sabab bo\u2018ladi. Bunday holatda bazaviy hisoblash miqdorining<br \/>\n<strong>400 baravaridan 600 baravarigacha miqdorda jarima<\/strong> yoki <strong>besh yildan yetti yilgacha ozodlikdan mahrum qilish<\/strong> jazosi nazarda tutilgan.<\/p>\n<p>Qonunchilikda birinchi marta jinoyat sodir etgan shaxs uchun ham muhim yengillik mavjud. Agar shaxs jinoyat aniqlangan kundan e\u2019tiboran <strong>30 kun ichida<\/strong> o\u2018zboshimchalik bilan egallangan yer uchastkasining qaytarilishini ta\u2019minlasa va o\u2018zboshimchalik bilan egallab olish oqibatlarini bartaraf etsa, unga nisbatan ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish jazosi qo\u2018llanilmaydi.<\/p>\n<p>Shu sababli fuqarolar yer uchastkasidan foydalanishdan avval unga bo\u2018lgan huquqlarini qonuniy tartibda rasmiylashtirishi, yerning chegaralari va undan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatlarni tekshirishi lozim.<\/p>\n<p>Yerga oid qonunchilik talablariga rioya qilish nafaqat ma\u2019muriy yoki jinoiy javobgarlikdan saqlanish, balki boshqa fuqarolarning huquq va qonuniy manfaatlarini hurmat qilishning ham muhim shartidir.<\/p>\n<p>Shuningdek, fuqarolarga yer uchastkasidan foydalanishni boshlashdan avval uning huquqiy maqomini, chegaralarini va foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatlarni tekshirish tavsiya etiladi. Yer uchastkasining \u201cbo\u2018sh\u201d yoki foydalanilmayotganligi uni o\u2018zboshimchalik bilan egallash uchun asos bo\u2018la olmaydi.<\/p>\n<p>Qurilish ishlarini amalga oshirishni rejalashtirayotgan fuqarolar esa, avvalo, yer uchastkasidan mazkur maqsadda foydalanish huquqi mavjudligini va qurilish uchun zarur hujjatlar rasmiylashtirilganligini aniqlashi lozim. O\u2018zboshimchalik bilan egallangan yer uchastkasida qurilish ishlarini amalga oshirish uchun qonunchilikda yanada og\u2018irroq javobgarlik belgilangan.<\/p>\n<p>Bundan tashqari, o\u2018zboshimchalik bilan egallangan yer uchastkalarini o\u2018z vaqtida aniqlash, ularni qonuniy egasiga yoki tegishli tartibda qaytarish, noqonuniy qurilishlarning oldini olish va yerning avvalgi holatini tiklash bo\u2018yicha qonuniy choralarni ko\u2018rish muhimdir. Yer kodeksida ham o\u2018zboshimchalik bilan egallangan yer uchastkasini qaytarish va bunday holatlarning huquqiy oqibatlari belgilangan.<\/p>\n<p>Eng muhimi, profilaktika ishlarini faqat huquqbuzarlik sodir etilgandan keyin amalga oshirish bilan cheklanib qolmaslik kerak. Aholiga qonuniy tartibni oldindan tushuntirish, yerga oid huquqlarni rasmiylashtirish bo\u2018yicha amaliy ko\u2018mak berish va mavjud muammolarni o\u2018z vaqtida aniqlash orqali ko\u2018plab huquqbuzarliklarning oldini olish mumkin.<\/p>\n<p><strong>Jinoyat ishlari bo\u2018yicha <\/strong><\/p>\n<p><strong>Uzun tuman sudining raisi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p><strong>Mirzakulov Farxod Musurmonqulovich<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yer uchastkasini o\u2018zboshimchalik bilan egallab olish yoki unga nisbatan qonuniy huquq mavjud bo\u2018lmagan holda undan foydalanish ayrim hollarda nafaqat ma\u2019muriy, balki jinoiy javobgarlikka ham sabab bo\u2018lishi mumkin. O\u2018zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 229\u00b9-moddasiga ko\u2018ra, yer uchastkalarini o\u2018zboshimchalik bilan egallab olish, shu jumladan ushbu yer uchastkalariga nisbatan qonuniy huquqlari mavjud bo\u2018lmagan holda ulardan foydalanish uchun ma\u2019muriy jazo &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21903,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21902"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21902"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21904,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21902\/revisions\/21904"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}