{"id":21574,"date":"2026-05-11T15:08:28","date_gmt":"2026-05-11T12:08:28","guid":{"rendered":"https:\/\/nor.uz\/?p=21574"},"modified":"2026-05-11T15:10:01","modified_gmt":"2026-05-11T12:10:01","slug":"hantavirus-alomatlari-yuqish-yollari-va-oldini-olish","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nor.uz\/?p=21574","title":{"rendered":"Hantavirus: alomatlari, yuqish yo’llari va oldini olish"},"content":{"rendered":"

Hantavirus kemiruvchilar (dala sichqonlari, sichqonlar va kalamushlar) tomonidan yuqadigan viruslar guruhidir. Ushbu viruslar bilan infektsiya odamlarda buyraklar yoki o’pkalarga ta’sir qiluvchi og’ir kasalliklarga olib keladi.\u00a0 Bu haqda dodoctor<\/a> sayti xabar qilmoqda\/<\/p>\n

Hantavirus keltirib chiqaradigan asosiy kasalliklar:<\/strong><\/p>\n

HFRS (Buyrak sindromi bilan kechuvchi gemorragik isitma):\u00a0 Yevropa va Osiyoda uchraydi. Buyraklarga ta’sir qiladi. Davolashsiz o’tkir buyrak yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin.<\/p>\n

Hantavirus kardiopulmoner sindromi (HCPS):\u00a0 Shimoliy va Janubiy Amerikada uchraydigan bu kasallik o’pkaga ta’sir qiladi, shish va nafas olish yetishmovchiligiga olib keladi.<\/p>\n

Qanday qilib yuqtirishingiz mumkin?<\/strong><\/p>\n

Virus kemiruvchilarning so’lagi, siydigi va najasida uchraydi. Odamlar quyidagilar bilan kasallanadi:<\/p>\n

Havodagi chang orqali:\u00a0 Infektsiyalangan sichqonlarning quritilgan najasi bo’lgan changni nafas olish (masalan, omborni, yozgi uyni yoki eski uyni tozalashda).<\/p>\n

Kontakt orqali:\u00a0 Kemiruvchilarning najasi shikastlangan teri yoki shilliq pardalarga tushganda.<\/p>\n

Oziq-ovqat bo’yicha:\u00a0 Kemiruvchilar najasi bilan ifloslangan oziq-ovqat iste’mol qilganda (masalan, yerto’lada yuvilmagan sabzavotlar).<\/p>\n

Virus odamdan odamga yuqmaydi\u00a0 (Janubiy Amerika And shtammining kamdan-kam uchraydigan holatlari bundan mustasno).<\/p>\n

Alomatlar:<\/strong><\/p>\n

Kasallik ta’sirlanishdan 1\u20135 hafta o’tgach rivojlanadi. Alomatlar davrlarga bo’linadi:<\/p>\n

Boshlang’ich (isitma) davri (3\u20137 kun):<\/p>\n

Haroratning to’satdan 39-40 \u00b0 C gacha ko’tarilishi.<\/p>\n

Kuchli bosh og’rig’i, tana og’rig’i, mushak og’rig’i.<\/p>\n

Sovuqlik, zaiflik.<\/p>\n

«Xira ko’rish», ko’zlarda qum hissi, ko’zlarda og’riq.<\/p>\n

Juda xarakterli alomat:\u00a0 yuz, bo’yin va yuqori ko’krak qafasi terisining qizarishi\u00a0 («kaput» alomati).<\/p>\n

Oligurik davr (buyrak shikastlanishi):<\/p>\n

Harorat pasayishi mumkin, ammo vaziyat keskin yomonlashadi.<\/p>\n

Pastki belda o’tkir og’riq.<\/p>\n

Siydik chiqarish hajmining kamayishi (to’liq yo’q bo’lib ketishigacha), shish.<\/p>\n

Qusish, hiqichoq, shishiradi.<\/p>\n

Qon ketishi (milk, burun), teri toshmasi mumkin.<\/p>\n

Poliurik davr (tiklanish):<\/p>\n

Siydik miqdori keskin oshadi (kuniga 5-10 litrgacha).<\/p>\n

Zaiflik bir necha hafta davom etadi.<\/p>\n

Agar shubha qilsangiz nima qilish kerak<\/strong><\/p>\n

Darhol shifokor yoki tez yordam chaqiring.\u00a0 Hantavirus reanimatsiya bo’limida yoki yuqumli kasalliklar bo’limida davolanmasa, o’limga olib keladi.<\/p>\n

Kasallik kuchli shamollash, gripp yoki pielonefritga juda o’xshaydi. Agar siz quyidagilarni sezsangiz, shifokoringizga xabar bering:<\/p>\n

Biz dachada, qishloqda, o’rmonda edik.<\/p>\n

Biz yerto’lani, garajni va eski uyni tozaladik.<\/p>\n

Sichqoncha izlarini yoki axlatini ko’rganmisiz?<\/p>\n

O’zingizni qanday himoya qilish kerak<\/p>\n

Chang bosgan yozgi uylarni tozalashda\u00a0 nam doka bint (yoki respirator) va qo’lqop kiying .<\/p>\n

Supurgi bilan supurmang (bu changni havoga ko’taradi) —\u00a0 hamma narsani suv va oqartirgich bilan namlash kerak .<\/p>\n

Oziq-ovqat mahsulotlarini havo o’tkazmaydigan idishlarda saqlang.<\/p>\n

Tirik yoki o’lik kemiruvchilar bilan aloqa qilishdan saqlaning.<\/p>\n

manba: internet<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hantavirus kemiruvchilar (dala sichqonlari, sichqonlar va kalamushlar) tomonidan yuqadigan viruslar guruhidir. Ushbu viruslar bilan infektsiya odamlarda buyraklar yoki o’pkalarga ta’sir qiluvchi og’ir kasalliklarga olib keladi.\u00a0 Bu haqda dodoctor sayti xabar qilmoqda\/ Hantavirus keltirib chiqaradigan asosiy kasalliklar: HFRS (Buyrak sindromi bilan kechuvchi gemorragik isitma):\u00a0 Yevropa va Osiyoda uchraydi. Buyraklarga ta’sir qiladi. Davolashsiz o’tkir buyrak yetishmovchiligiga olib …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21575,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[31],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21574"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21574"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21574\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21576,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21574\/revisions\/21576"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21575"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}