{"id":19428,"date":"2025-02-03T10:17:49","date_gmt":"2025-02-03T07:17:49","guid":{"rendered":"https:\/\/nor.uz\/?p=19428"},"modified":"2025-02-03T10:17:50","modified_gmt":"2025-02-03T07:17:50","slug":"advokat-maqomini-toxtatib-turish-va-qayta-tiklash-asoslari-va-tartibi-tahlili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nor.uz\/?p=19428","title":{"rendered":"Advokat maqomini to\u2019xtatib turish va qayta tiklash asoslari va tartibi tahlili"},"content":{"rendered":"

Kirish<\/strong><\/p>\n

Yurtimizda so\u2019ngi yillarda olib borilayotgan islohotlar hech bir sohaning chetlab o\u2019tmayabdi desak mubolag\u2019a bo\u2019lmaydi. Shunday sohalardan biri bu advokaturadir. Mustaqillikga erishgach 1996-yilda ,,Advokatura to\u2019g\u2019risidagi\u2019\u2019 qonun qabul qilindi va bu yurtimida Advokatura institute rivoji uchun ulkan odimlaran biri bo\u2019ldi.\u00a0 Keyingi yillarda ham advokatura sohasini tartibga soluvchi qonunlar takmillashib borishda davom etdi, soha vakillariga bir qator huquq va vaklatlar berildi.<\/p>\n

,,Advokatura to\u2019g\u2019risidagi\u2019\u2019 qonunda shuningdek sohaga oid boshqa qonun hujjatlarida advokatlik maqomini to\u2019xtatib turish va qayta tiklash tartibi aniq belgilab qo\u2019yilgan.<\/p>\n

I.Advokatura va advokat maqomi tushunchasi<\/strong><\/p>\n

Advokatlik maqomiga ega bo\u2019lgan shaxs zimmasiga jismoniy va yuridik shaxslarga malakali yuridik yordam ko\u2018rsatish, shaxsning qonuniy huquq va manfaatlarini himoya qilishdek muhim konstitutsiyaviy vazifa yuklatilgan. Sud jarayonlarida himoya va ayblov tarafining tengligini ta\u2019minlash odil sudlovning muhim shartlaridan biridir.<\/p>\n

Ilgari Konstitutsiyada sud protsessining ayblov tarafi hisoblangan prokuratura institutiga oid qoidalar alohida bobda batafsil berilgan, biroq advokaturaga oid qoidalar bir jumlada keltirib o\u2018tilgan edi.\u00a0<\/span><\/p>\n

Yangi tahrirdagi Konstitutsiyada esa advokaturaning maqomi yanada mustahkamlanib, hujjat \u201cAdvokatura\u201d nomli 24-bob bilan to\u2018ldirildi Advokatura sohasining prokuratura singari Konstitutsiyada alohida bobda berilishi ularning konstitutsiyaviy maqomini oshirdi.\u00a0<\/span><\/p>\n

Yangi tahrirdagi Konstitutsiyada belgilangan advokaturaga oid qoidalarni tahlil qiladigan bo\u2018lsak, jismoniy va yuridik shaxslarga malakali yuridik yordam ko\u2018rsatish uchun advokatura faoliyat ko\u2018rsatadi.\u00a0<\/span><\/p>\n

Advokatura faoliyati qonuniylik, mustaqillik va o\u2018zini o\u2018zi boshqarish prinsiplariga asoslanadi. Advokaturani tashkil etish va uning faoliyati tartibi qonun bilan belgilanadi.\u00a0<\/span><\/p>\n

Advokaturaning faoliyati qonuniylik, mustaqillik va o\u2018zini o\u2018zi boshqarish tamoyillariga asoslanishi Konstitutsiya darajasida mustahkamlandi. Bunda, advokatura faoliyatining qonuniyligi, deganda advokatlik faoliyati faqat qonunga qat\u2019iy rioya qilgan holda amalga oshirilishi tushuniladi.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u201cAdvokatlik faoliyatining kafolatlari va advokatlarning ijtimoiy himoyasi to\u2018g\u2018risida\u00bbgi qonunning 5-moddasiga asosan, advokatning mustaqilligi unga qonunda belgilangan tartibda advokatlik faoliyatini amalga oshirish uchun ijozat berish, bu faoliyatni to\u2018xtatib turish va tugatish, advokatning daxlsizligi, advokatlik sirini oshkor etishni talab qilishni man etish, advokat olib borayotgan ishlarga aralashganlik yoxud advokatning daxlsizligini buzganlik uchun javobgarlik, davlat tomonidan unga advokatlik faoliyati kafolatlari berilishi hamda ijtimoiy himoyalanishi orqali ta\u2019minlanadi.\u00a0<\/span><\/p>\n

Advokaturaning o\u2018zini o\u2018zi boshqarish, deganda, O\u2018zbekistonda xususiy advokatlik faoliyati bilan shug\u2018ullanuvchi advokatlar o\u2018z faoliyatini nodavlat kasbiy birlashma orqali boshqarishi, ularning boshqaruviga oid masalalarga davlatning aralashuviga yo\u2018l qo\u2018yilmasligi tushuniladi.\u00a0<\/span><\/p>\n

bugungi kunda Advokatlar palatasi o\u2018zining Qoraqalpog\u2018iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida tuziladigan hududiy boshqarmalari bilan birgalikda advokaturaning yagona o\u2018zini o\u2018zi boshqarish tizimini tashkil etadi.\u00a0<\/span><\/p>\n

Yangi tahrirdagi Konstitutsiyaning 142-moddasiga asosan, advokat o\u2018z kasbiy vazifalarini amalga oshirayotganda uning faoliyatiga aralashishga yo\u2018l qo\u2018yilmaydi. Advokatga o\u2018z himoyasidagi shaxs bilan to\u2018siqlarsiz va holi uchrashish, maslahatlar berish uchun shart-sharoitlar ta\u2019minlanadi. Advokat, uning sha\u2019ni, qadr-qimmati va kasbiy faoliyati davlat himoyasida bo\u2018ladi va qonun bilan muhofaza qilinadi. Advokatning kasbiy faoliyatiga aralashishga yo\u2018l qo\u2018yilmasligi konstitutsiyaviy darajada mustahkamlanishi kuchli advokatura tizimini yaratishning asosiy omili bo\u2018lib xizmat qilad.<\/span><\/p>\n

    \n
  1. II<\/strong>. Advokat maqomini to\u2019xtatib turish va qayta tiklash asoslari va tartibi<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

    Advokatura to\u2019g\u2019risidagi qonunga ko\u2019ra advokat maqomini to\u2019xtatib turish va qayta tiklash malaka komissiyasining qarori amalga oshadigan jarayon hisoblanadi. Dastlab malaka komissiyalari va ularning huquqlari haqida biroz to\u2019xtalsak: Advakatura to\u2019g\u2019risidagi qonuning 13-moddasiga ko\u2019ra Advokatlar malaka komisiyasi quydagi maqsadlarda tuziladi:<\/p>\n

    1.Zaruriy bilimlar va kasbiy malakaga ega bo\u2019lgan shaxslarga litsenziya berish masalasini hal etish.<\/p>\n

    2.Advokat qasamyodini qabul qilish<\/p>\n

    3.Advokatlarga nisbatan intizomiy ish yuritishni olib borish<\/p>\n

    Malaka komisiyalari hamkasblari orasida hurmatga sazovor advokatlar shuningdek huquqning boshqa sohasidagi tajribali mutaxasislar toq miqdorda, advokatlar palatasining hududiy boshqarmalarining hamda adliya organlarining qarorlari bilan tuziladi. Malaka komissiyalarining vakolatlari va ularning faoliyatini tashkil etish tartibi Adliya vazirligi tomonidan Advokatlar palatasi bilan kelishgan xolda belgilanadi.<\/p>\n

    Malaka komissiyalarining qarorlari ustidan keltirilgan apellatsiyalarni ko\u2019rib chiqish malaka komissiyalarining ishlarini tahlil qilish uchun Advokatlar palatasi huzurida oliy malaka komissiyalari tuziladi. Oliy malaka komissiyalarining tarkibi hamkasblari orasida hurmatga sazovor bo\u2019lgan advokatlar hamda huquq sohasida malakasi yuqori bo\u2019lgan boshqa mutaxasislar bilan shakillantiriladi.<\/p>\n

    Advokatura to\u2019g\u2019risidagi qonunning 13\/1-moddasiga ko\u2019ra Advokatlik maqomi quydagi hollarda to\u2019xtatib turiladi:<\/p>\n

    1.Advokatlik faoliyati bilan birga olib borib bo\u2019lmaydigan doimiy lavozimga saylangan yoki tayinlanganda.<\/p>\n

    2.Talim muassasalariga, jumladan kadrlar malaksini oshirish va ularni qaytatayorlash kurslariga o\u2019qishga kirganda )uch yildan ko\u2019p bo\u2019lmagan muddatga)<\/p>\n

    3.Homiladorlik, tug\u2019ish uch yoshgacha bo\u2019lgan bolani parvarish qilish bo\u2019yicha tatillar berilganda.<\/p>\n

    4.Advokat va uning yaqin qarindoshi og\u2019ir kasalligi sababli vaqtincha mehnatga qobilyatsizligi to\u2019g\u2019risda tibbiy xulosa taqdim etganda )ko\u2019pi bilan bir yilga).<\/p>\n

    5.Advokat bedarak yo\u2019qolgan deb topilganda<\/p>\n

    6.Advokat harbiy xizmatga chaqirilganda va harbiy xizmatni o\u2019tash davomida<\/p>\n

    7.Sud tomonidan advokatga nisbatan tibbiy yo\u2019sindagi majburlov chorasi qo\u2019lanilganda.<\/p>\n

    8.Advokatlik tizilmasi tugatilganda yoki advokat undan chiqqanda<\/p>\n

    9.Qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa hollarda<\/p>\n

    Advokatlik maqomini to\u2019xtatib turish haqidagi qaror qabul qilinga kundan boshlab advokatlik maqomi to\u2019xtatib turiladi, shuningdek adliya organi uch kunlik muddat ichida advokatlik guvohnomasini olib qo\u2019yishi kerak. Advokatlik maqomi to\u2019xtatilgandan so\u2019ng hududiy adliya bo\u2019limlariga habar berilishi kerak. Advokatlik maqomi to\u2019xtatib turilganda advokatlik maqomini to\u2019xtatish uchun sabab bo\u2019lgan holat tugagandan so\u2019ng uch oy ichida advokatlik faoliyatini qayta boshlashi kerak aks holda qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda advokatlik litsenziyasining bekor bo\u2019lishiga olib keladi.<\/p>\n

    Yani advokatlik maqomini qayta tiklashda asosiy urg\u2019u beriladiga jihat bu uni vaqtincha tugatish uchun asos bo\u2019lgan holat tugallangan bo\u2019lishi kerak, masalan shaxsning advokatlik maqomi uning harbiy xizmatga chaqirilganligi uchun to\u2019xtatilgan bo\u2019lsa u xarbiy xizmatni tegishli tartibda o\u2019tab bo\u2019lgandan so\u2019nggina advokatlik maqomini qayta tiklay oladi.<\/p>\n

    Advokatlik maqomining to\u2019xtatilishi advokatlar palatasiga azolikning to\u2019xtatilishiga olib keladi. Bundan tashqari ushbu maqomning to\u2019xtatilishi advokatga qonunda belgilangan kafolatlarning to\u2019xtatilishiga olib keladi.<\/p>\n

      \n
    1. Xulosa <\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

      Advokat maqomi va uning to\u2019xtatish va tiklash tartibi advokatura institutida juda muhim ahamiyatga ega. Advokatlar jamiyatda adolatni ta’minlash, huquqlarni himoya qilish va qonun ustuvorligini saqlashda beqiyos xissa qo\u2019shmoqda. Ular o\u2018z fuqarolarning manfaatlarini himoya qilib, huquqiy masalalar bo\u2018yicha maslahatlar beradilar va sud jarayonlarida ishtirok etadilar. Advokatning maqomi, nafaqat uning huquqiy bilimlari, balki yetuk tamoyillar va professionallikni ham o’z ichiga oladi. Advokatlar o\u2018z ishini bajarishda mustaqil, adolatli va halol bo\u2018lishlari zarur, chunki bu ularning ishonchliligini va jamoatdagi obro\u2018sini ta’minlaydi.<\/p>\n

      Advokatning maqomini to\u2019xtatib turish va tiklash ushbu institut samarali ishlashiga ta’sir ko’rsatadi. advokatning maqomi nafaqat uning shaxsiy muvaffaqiyatiga, balki huquqiy tizimning ishonchliligi va adolatli ishlashiga ham bog\u2018liq.<\/span><\/p>\n

      Toshkent davlat yuridik universiteti 3-kurs talabasi <\/strong><\/p>\n

      Xolmuratov Mansur<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Kirish Yurtimizda so\u2019ngi yillarda olib borilayotgan islohotlar hech bir sohaning chetlab o\u2019tmayabdi desak mubolag\u2019a bo\u2019lmaydi. Shunday sohalardan biri bu advokaturadir. Mustaqillikga erishgach 1996-yilda ,,Advokatura to\u2019g\u2019risidagi\u2019\u2019 qonun qabul qilindi va bu yurtimida Advokatura institute rivoji uchun ulkan odimlaran biri bo\u2019ldi.\u00a0 Keyingi yillarda ham advokatura sohasini tartibga soluvchi qonunlar takmillashib borishda davom etdi, soha vakillariga bir qator …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19429,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19428"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19428"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19428\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19430,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19428\/revisions\/19430"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19429"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19428"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19428"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nor.uz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}