Ўзбекистонда оилавий (маиший) зўравонликка қарши курашиш чоралари янада кучайтирилди, ӮРҚ-978-сон

2024 йил 16 июл куни Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси томонидан «Оилавий (маиший) зўравонликдан ҳимоя қилиш чоралари кучайтирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиришлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қонун қабул қилинди. Ушбу қонун мамлакатимизда аёллар, болалар ва заиф аҳоли қатламларини ҳимоя қилишга қаратилган муҳим қадам бўлди.

Қонуннинг асосий мақсадлари

✅ Оилада зўравонликка дучор бўлган шахсларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини кафолатли ҳимоя қилиш;

✅ Зўравонлик содир этувчиларга нисбатан қатъий чоралар кўриш;

✅ Профилактик тадбирларни кучайтириш;

✅ Зўравонлик ҳолатларини эрта аниқлаш ва олдини олишга қаратилган механизмларни такомиллаштириш.

Қонун билан қандай янгиликлар киритилди?

1. Маъмурий ва жиноий жавобгарлик кучайтирилди

Оилавий зўравонликка йўл қўйган шахслар учун жавобгарлик чоралари янада қаттиқлаштирилди. Қонунга мувофиқ, маиший зўравонлик ҳолати аниқланса, суд жавобгарни маъмурий қамоқ ёки жарима жазосига тортиш ҳуқуқига эга бўлади.

2. Ҳимоя ордери бериш тартиби енгиллаштирилди

Зўравонликдан жабрланган шахснинг мурожаати асосида ҳимоя ордерини суд ёки ички ишлар органлари томонидан тезкорлик билан бериш тартиби белгиланди. Бу ордер зўравоннинг жабрланувчига яқинлашишини, алоқа қилишини ва у билан мулоқотга киришишини тақиқлайди.

3. Текширув ва профилактика ишлари кенгайтирилди

Ички ишлар органлари томонидан оилавий муҳитда хавфли вазиятлар аниқланганда, профилактик суҳбатлар, таълимий ишлар ва зарур чоралар кўриш талаб этилади.

4. Жабрланувчиларни реабилитация қилиш марказлари ташкил этилди

Зўравонликдан жабрланган шахслар учун вақтинча яшаш, психологик ва ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш марказлари ташкил этиш белгиланди. Бу муассасаларда улар хавфсизликда бўлиб, давлат томонидан ҳимоя қилиниши таъминланади.

5. Ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланиш

Жабрланувчилар ҳимоя ордерини олиш ва зўравонлик фактлари тўғрисида электрон платформа орқали ҳам мурожаат қилиш имкониятига эга бўлишди. Бу жисмоний имконияти чекланган ёки қийин шароитда бўлган шахслар учун катта енгиллик яратди.

Ушбу қонун мамлакатимизда гендер тенглигини таъминлаш, хотин-қизлар ва болалар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш борасидаги давлат сиёсатида янги босқични бошлаб берди. Оилавий муҳитда тинчлик ва барқарорликни сақлаш, ҳар бир инсоннинг дахлсизлик ҳуқуқини кафолатлаш — мазкур қонуннинг асосий устувор йўналишидир.

Оилавий зўравонлик жамият ривожи, инсон ҳуқуқлари ва соғлом авлод учун жиддий хавф бўлгани сабабли, давлат томонидан бундай ҳаракатларга нисбатан муросасиз ёндашув шакллантирилмоқда. Қонуннинг қабул қилиниши — Ўзбекистонда инсон ҳуқуқлари ҳимоясининг янги ва муҳим босқичидир.

Фуқаролик ишлари бўйича

Сариосиё туманлараро судининг девонхона мудири

Боборажабов Ёқубжон Муродалиевич