O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 3-noyabrdagi “Aholi salomatligi va millat genofondini giyohvandlik va narkojinoyatlardan samarali himoya qilish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoni mazmun mohiyati

Giyohvandlik va narkojinoyatlar bugungi kunda nafaqat alohida shaxslar, balki butun jamiyat va millat genofondiga jiddiy tahdid soluvchi xavfli ijtimoiy illatlardan biridir. Shu bois davlat tomonidan ushbu muammoga qarshi tizimli va kompleks yondashuv zarur.

Mazkur farmon aynan aholi salomatligini saqlash, yoshlarni himoya qilish va narkojinoyatchilikka qarshi kurashni kuchaytirishga qaratilgan muhim huquqiy hujjat hisoblanadi.

Farmonning bosh maqsadi:

• aholini, ayniqsa yoshlarni giyohvandlikdan himoya qilish;
• millat genofondini asrash;
• narkojinoyatchilikni kamaytirish va oldini olish;
• sog‘lom turmush tarzini keng targ‘ib qilish.

Farmonda quyidagi ustuvor yo‘nalishlar belgilangan:

1. a) Profilaktika choralarini kuchaytirish

• ta’lim muassasalarida targ‘ibot ishlarini kengaytirish;
• yoshlar orasida giyohvandlikka qarshi immunitetni shakllantirish;
• ommaviy axborot vositalari orqali tushuntirish ishlarini olib borish.

1. b) Narkojinoyatlarga qarshi kurashni kuchaytirish

• noqonuniy giyohvand moddalar aylanmasiga qarshi qat’iy choralar;
• huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatini kuchaytirish;
• transmilliy narkojinoyatlarga qarshi hamkorlikni rivojlantirish.

1. c) Davolash va reabilitatsiya tizimini takomillashtirish

• giyohvandlikka chalingan shaxslarni davolash;
• ularni jamiyatga qayta moslashtirish;
• psixologik va ijtimoiy yordam ko‘rsatish.

1. d) Nazorat va monitoring tizimini kuchaytirish

• dori vositalari va psixotrop moddalar muomalasini qat’iy nazorat qilish;
• noqonuniy savdoni aniqlash va bartaraf etish.

Farmon quyidagi zamonaviy yondashuvlarni nazarda tutadi:

• Kompleks yondashuv — profilaktika, jazolash va reabilitatsiya bir tizimda amalga oshiriladi;
• Raqamlashtirish — nazorat va hisob tizimlarini elektron shaklga o‘tkazish;
• Idoralararo hamkorlik — sog‘liqni saqlash, ta’lim va huquqni muhofaza qiluvchi organlar o‘rtasida uzviy hamkorlik;
• Jamoatchilik ishtiroki — fuqarolik jamiyati institutlarini jalb etish.

Mazkur hujjatning ahamiyati quyidagilarda namoyon bo‘ladi:

• aholi salomatligini mustahkamlashga xizmat qiladi;
• yoshlar tarbiyasida muhim rol o‘ynaydi;
• jinoyatchilik darajasini pasaytiradi;
• sog‘lom va barqaror jamiyatni shakllantiradi.

Xulosa qilib aytganda, ushbu farmon giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarshi kurashni yangi bosqichga olib chiqadi. Unda nafaqat jazolash, balki oldini olish va davolash choralariga ham alohida e’tibor qaratilgan.

Termiz tumanlararo

ma’muriy sudi devonxona mudiri                                                 

A.Meliqulov